DE ONTDEKKING DER BACTERIËN, 135 



LEEUWENHOEK op dit oüderwerp terug ' , en wel naar aanleiding van 

 de omstandigheid dat hij sedert de laatste twee of drie jaren , in weer- 

 wil dat hij herhaaldelijk naar de "levende dierkens" in de witte materie 

 tusschen zijne tanden met hetzelfde mikroskoop , dat hem vroeger ge- 

 diend had, had gezocht, hij er geen had kunnen ontdekken. Hij was 

 daarover "seer versteld." Toch zag hij van tijd tot tijd in de materie 

 tusschen de kiezen enkele "levende dierkens'' en nog meer die er op 

 geleken maar dood schenen te zijn. Toen kwam hij op het denkbeeld 

 dat hij zelf ze wel gedood kon hebben , door het drinken des morgens 

 van zeer heete koffie , gelijk hij sedert geruimen tijd gewoon was te 

 doen: van koffie "soo heet, als het my doenlyk is, waardoor het sweet 

 "my uytbreekt." En zoo werd het raadsel opgelost. Minder heete koffie 

 drinkende, kwamen de dierkens in even groeten getale, vooral in de 

 materie tusschen de kiezen , weder terug. Wij zullen hier zijne dan weder 

 gegeven beschrijving niet herhalen, maar vergenoegen ons met zijne 



afbeeldingen hier in facsimile op 

 te nemen. Deze zijn inderdaad veel 

 jj.c/:'^. juister dan de eerste, vooral door- 

 dat zij beter den staafvorm terug- 

 geven , die aan het meerendeel 

 dezer wezentjes eigen is. Eigen- 

 lijk ontbreken aan deze figuren 

 alleen de overdwarse streepjes , die 

 C. -/t^/D. aanduidingen zijn van eene samen- 



stelling uit kleine leedjes , die zich 

 afsnoeren kunnen, om hen voor 

 beelden te houden zooals onze he- 

 dendaagsche uitmuntendste aplana- 

 tische mikroskopen bij sterke vergrooting aanbieden , iets dat wel getuigt 

 voor de groote deugdelijkheid der door leeuwenhoek zelven geslepen 

 lenzen, waarvan de sterkste vergrooting ongeveer 270 malen bedroeg. ^ 



' Berde vervolg der Brieven , geschreven aan de Roninglylce Sociëteit , Delft 

 1693, 758te Missive, bl. 508. 



2 Dit is namelijk de vergrooting vau de sterkste der door leeuwenhoek nagelateu 

 lenzeu, die ik in de gelegenheid ben geweest te onderzoeken. Zie de duitsche vertaling 

 vau mijn werk over het mikroskoop, 2de druk , Bd. Til, Geschichte und gegenwarti- 

 ger Zustand des MikrosJcopes , Brauuschweig 1866, p. 'S8. Wanneer men echter de 

 door hem gegeven figuren beziet, waarvan bovenstaauden facsimile's zijn, dan komt 



cyy' 



'f-- 



