136 DE ONTDEKKING DER BACTERIËN. 



Wij kunnen nu , aan de hand van ferdinand cohn , in de door 

 LEEUWENHOEK vóór tweohouderd jaren gegeven afbeeldingen de vol- 

 gende door de hedendaagsche wetenschap aangenomen geslachten en 

 soorten herkennen : 



Bacillus Fig. 1 A, Fig. 2 C. 



Bacterium „ IB, „ 2A. 



Vibrio ruguia ... „ 1 G, „ 2 B. 



Leptothrix buccalis. „ 1 F , „ 2 D. 



De zeer kleine voorwerpen in Fig. 1 E kunnen geduid worden als een 

 soort van Monas , Monas termo of Bacterium termo , gedeeltelijk echter 

 ook als de kiemkorrels of sporen van de andere genoemde soorten. 



In onzen tijd , waarin de naam "Bacteriën" zoo dikwijls genoemd 

 wordt en zelfs door de dagbladen voor het niet wetenschappelijk publiek 

 niet meer geheel vreemd klinkt, daar zij telkens bij hygiënische be- 

 schouwingen als de groote schuldigen aan de verspreiding van epide- 

 mische ziekten onder menschen en dieren worden aangeduid, kan het 

 verwondering baren dat hunne ontdekking het eerst geschied is tus- 

 schen de tanden van menschen , op een schijnbaar zoo vreemde plaats , 

 dat men een zoo echt nieuwsgierig natuuronderzoeker als leeuwenhoek , 



men tol het vevrnoeden dat hij nog sterker vergrooteude lenzen heeft vervaardigd, want 

 de in fig. 1 B afgebeelde rottings-bacterien hebben slechts een dikte van ougeveei' ^i\g„g 

 millimeter. Het is thans een halve eeuw geleden dat ik voor het eerst dezelfde mikros- 

 kopische wezentjes en hunne beweging in de stof tusschen de tanden zag, na gelezen te 

 hebben wat leeuwenhoek daarvan verhaald had. Het geschiedde met een glazen bolletje 

 van 7"20-nialige vergrooting, dat een scherper beeld gaf dan één der toenmalige samen- 

 gestelde mikroskopen, ook die welke van achromatische lenzen voorzien waren. Dit, 

 met eenige andere, deels nog merkelijk sterker vergrootende glasbolletjes, behoort bij 

 het door mij vervaardigd mikroskoop, dat als een soort van reliek in het zoötomisch 

 laboratorium der Utrechtsche Universiteit bij mijn vertrek van daar door mij is achter- 

 gelaten. Eerst in 1838 is dit mikroskoop geheel gereed gekomen, maar eenige der daarbij 

 behoorende glasbolletjes en daaronder het boven bedoelde dagteekenen reeds van 1833 

 tot 1834, toen ik nog student aan die universiteit was. Het tegenwoordig geslacht van 

 jeugdige natuuronderzoekers, dat voor eene betrekkelijk kleine som gelds zich een uit- 

 muntend mikroskoop en andere benoodigde werktuigen en hulpmiddelen tot onderzoek 

 kan aanschaffen, kan zich slechts moeielijk in gedachten verplaatsen in den tijd toen 

 de woorden van franklin nog waarheid behelsden : <'een uatuuronderzoeker moet kun- 

 nen boren met de zaag en zagen met de boor," 



