138 DE ONTDEKKING DER BACTERIEX. 



daarin de kleine wezentjes vond, die later door steeds voortgaande 

 onderzoekingen zoo gewichtig voor de wetenschap zijn geworden. Maar 

 die verdienste bestond daarin dat hij , zoo als hij in tallooze andere 

 gevallen gedaan heeft, alles wat hem eenigszins vreemd voorkwam, 

 zoo nauwkeurig onderzocht als het hem met de hem ten dienste staande 

 hulpmiddelen mogelijk was, en vervolgens het door hem het eerst 

 waargenomene , zij het ook in zeer eenvoudige maar voor elk ander 

 verstaanbare taal, beschreef. Daardoor vindt men in zijn werk de be- 

 ginpunten van menig onderdeel der wetenschap , dat door latere ont- 

 dekkingen en voortgezet onderzoek eene al grootere en grootere be- 

 teekenis heeft verkregen. 



In zoover herinnert leeüwenhoek's vóór tweehonderd jaren gedane 

 ontdekking der wezentjes die wij thans bacteriën noemen, menige an- 

 dere ontdekking , die , schijnbaar van zeer weinig belang en geheel 

 toevallig gedaan, het beginpunt is geweest der ontwikkeling van ge- 

 heele takken der hedendaagsche natuurwetenschap. De geschiedenis 

 der elektriciteit vangt aan met die van het stukje barnsteen dat thales 

 omstreeks 500 jaren vóór onze tijdrekening toevallig wreef en het daarop 

 kleine en lichte lichaampjes zag aantrekken. Toen oersted het eerst, 

 ook geheel toevallig , waarnam dat een kompasnaald , in de nabijheid 

 gebracht van een elektrischen stroom , zich beweegt , kon hij onmoge- 

 lijk voorzien dat hij daarmede den grond gelegd had van het geheele 

 elektromagnetisme , waarvan de elektrotelegraphie , de telephonie en 

 elektrodynamiek de hedendaagsche toepassingen zijn. De man die , ver- 

 holen in de duistere diepte der eeuwen , het eerst nadacht over de zon- 

 derlinge gedaanteverandering , welke een in water gestoken stok onder- 

 gaat, was de grondlegger der geheele optiek, met de daaruit geboren 

 optische werktuigen , teleskopen , mikroskopen , spectroskopen enz. , 

 waardoor onze tegenwoordige natuurkennis zulke verbazende vorderin- 

 gen heeft gemaakt en al verder en verder is doorgedrongen in de 

 diepste schuilhoeken van het heelal. 



Amersfoort, Jaunari 1884. HARTING. 



