OVER DE VORMING VAN EILANDEN. 157 



De eilanden in zulke diepe zeeën zijn meestal bergachtig, hetgeen 

 natuurlijk is, daar eene hooge eontractieplooi met eene aanzienlijke 

 diepte hand aan hand gaat; hun voorkomen in reeksen, waardoor bo- 

 gen gevormd worden met de holle zijde naar het continent of naar 

 de dichtstbijzijnde eilanden gekeerd , is een bewijs te meer voor hun 

 tektonischen bouw. De vlakke deensche eilanden , slechts zelden met lage 

 heuvels bedekt, rijzen uit ondiepe wateren op. 



Het is natuurlijk , dat men in de gebieden van sterke contractie splijt- 

 lijnen of splijtstreken aantreft, die aan vulkanisme onderhevig zijn. 

 Dr. HAHN voert voorbeelden te over hiervoor aan; even natuurlijk is 

 het, dat door zwakke contractie b. v. de germaansche en russische 

 vlakten van aardbevingen verschoond blijven. De aardbevingen der splijt- 

 lijnen worden ter onderscheiding van die , welke door instorting van holle 

 deelen ontstaan , door hornes , zooals Dr. hahn aangeeft , zeer juist tekto- 

 nische aardbevingen genoemd ; door deze moet o. a. het bekken der mid- 

 dellandsche zee zeer dikwijls geweldige veranderingen hebben ondergaan. 



Onder de tektonische eilanden meent Dr. hahn ook de arktische te 

 mogen rangschikken; want ofschoon onze kennis van dit gedeelte der 

 aarde , trots veler edele pogingen , nog heel wat te wenschen over- 

 laat, besluit hij toch uit de resultaten der reeds gedane geognostische 

 en orographische waarnemingen , dat niet alleen erosie deze eilanden 

 te voorschijn riep; zij vormen stukken van grooter landmassa's, die 

 evenwel reeds lang geleden door spleten en scheuren gescheiden zijn. 

 Yorst, storm, golfslag enz. maakten de scheuren wijder, waaraan ook 

 de ijsmassa's schurend knagen. De eilanden , die in open zee geïso- 

 leerd voorkomen , zijn , wanneer zij niet tot de opgeworpen eilanden 

 behooren, meestal tektonisch en uit vulkanisch gesteente samengesteld. 

 Onder deze bespreekt hahn ook de Falklandseilanden en is, in tegenspraak 

 met DARWiN , van meening , dat eene verbinding tusschen Zuid- Amerika 

 en deze eilanden of nooit bestaan heeft of in een zeer oud geologisch 

 tijdperk moet verplaatst worden. In geen geval wil hij de gletschers 

 verantwoordelijk stellen voor de afscheiding dezer eilanden, zooals hij 

 ook elders in dit werk tegen de gletschertheorie opkomt. De raadsel- 

 achtige steenstroomen , die voor morainen der gletschers worden ge- 

 houden, schrijft hij met thomson eer aan verweering der kwartsblok- 

 ken dan aan reuzengletschers toe. 



Ook Madagaskar wordt tot de tektonische eilanden gerekend. Zee- 

 stroomen alleen konden het kanaal van Mozambique niet scheppen , 



