162 OVER DE VORMING VAN EILAJJDEN. 



den b.v. als losgerukte deelen van het vasteland beschouvrd worden, 

 (nam. hun ondergrond) dan behooren zij niet onder deze categorie, 

 maar danken zij aan erosie hun ontstaan , en is de vrees gerechtvaar- 

 digd, dat zij mettertijd trots alle kunstmiddelen, om hen te behouden , 

 zullen vernietigd worden , tenzij het noodlottige blauw , waarmede men 

 hen aanstreept op credner's kaarten voor rood kan plaats maken ; men 

 zie ter vergelijking , wat hahn omtrent Helgoland mededeelt. 



Ook lavastroomen, losse asch en slakken kunnen, ofschoon zeldza- 

 mer , eilanden doen ontstaan , die men in zekeren zin tot de tektonische 

 zou kunnen rekenen , maar Dr. hahn voegt ze liever onder deze rubriek , 

 daar zij geen vulkaan bezitten en licht aan wegspoeling zijn blootgesteld. 



Nog zwakker van bouw dan laatstgenoemde , rekent hahn de eilan- 

 den , die uit plantaardige bestanddeelen bestaan en in groote stroo- 

 men , wier oevers dicht met hout zijn bewassen , veelvuldig voorkomen , 

 b.v. in de Amazone. Ook de bekende reeksen eilanden door de rizo- 

 phoren gevormd , worden bij deze soort gevoegd , maar behooren evenmin 

 tot de blijvende. Reeds herhaaldelijk heb ik boven op hahn's meening 

 omtrent de koraaleilanden gewezen , hunne bespreking maakt een der 

 belangrijkste gedeelten van dit werk uit. 



Feit aan feit , naar hij zelf zegt , is daar , om ons te overtuigen , dat 

 darwin's koraaltheorie , die nog voor weinige jaren onaantastbaar 

 scheen, nu moet worden opgegeven. "Ook onze leerboeken en hand- 

 leidingen zullen zich thans gereed moeten maken, de nieuwe Rein- 

 Sempersche theorien in de plaats der oude te doen treden. Zij kunnen 

 dit te eer , daar de nieuwe meeningen minstens even eenvoudig en ge- 

 makkelijk te vatten zijn als de vroegere." 



Ik ben het hierin volkomen met Dr. hahn eens , zelfs komt het mij 

 voor, dat de nieuwe verklaringen omtrent het ontstaan der koraal- 

 eilanden en der fjorden eenvoudiger zijn dan de vroegere en dus dichter 

 binnen het bereik van den leerling liggen. Maar ook, wanneer dit niet 

 het geval ware, behoeft het nauwelijks betoog, dat Dr. hahn's werk 

 met zijn schat van aanteekeningen en opmerkingen, zijne strenge ver- 

 gelijking en schrandere gevolgtrekkingen een gids mag geacht wor- 

 den , die niet alleen doet zien , maar ook leert zien ; en zoo kan ik 

 niet anders dan dit boek van harte aanbevelen aan allen, die geogra- 

 phie studeeren. 



'sGravenhage, 2 Sept. 1883. 



