164 HET LICHT EN DE DIERLIJKE STOFWlSSELINÖ. 



almede een der slagboomen tusschen dier en plant wegvallen. Ook in 

 het leven der plant grijpen oxydatie-processen plaats, die het verval 

 der weefselbestanddeelen uitlokken. 



In het jaar 1855 deed jacob moleschott, toen nog privaat-docent 

 aan de Heidelberger Universiteit , de ontdekking , dat kikvorschen meer 

 koolzuur uitademen, wanneer zij aan 't licht zijn blootgesteld, dan 

 wanneer zij zich in het donker bevinden. Deze waarneming werd door 

 vele andere onderzoekers telkens bevestigd gevonden en zelfs uitge- 

 breid tot warmbloedige dieren. 



Het feit, in 1866 door pettenkofer en voigt ontdekt, n.1. dat de 

 mensch gedurende den slaap minder koolzuur uitscheidt dan des daags , 

 schijnt te meer voor genoemden invloed des lichts te pleiten , daar 

 gedurende de waarneming het individu zooveel mogelijk in volstrekte 

 rust werd gehouden, ten einde den faktor van beweging buiten wer- 

 king te stellen. 



Onze landgenoot, r. J. van pesch i , had ten jare 1879 de waar- 

 neming gedaan, dat eene zekere keversoort, Brucltus pisi , aan 't licht 

 blootgesteld , meer zuurstof verbruikte dan in 't donker , zoodat ook 

 deze waarneming ten goede schijnt te komen van de stelling , dat het 

 licht de uitademing van koolzuur bevordert, welke stelling dan hier- 

 mede is uitgebreid tot de ongewervelden. Bevat zij waarheid , m. a. w. 

 wordt de stofwisseling door den prikkel des lichts tot meerdere werk- 

 zaamheid aangezet, dan dient ook deze stelling alweder tot aanvulling 

 der gaping tusschen plant en dier. Tevens verstrekt zij tot steun voor 

 de bewering van hen , die in het proces der stofwisseling , ook van die 

 des diers , zuiver chemische en physische krachten werkzaam zien , 

 die elke gedachte aan eene bijzondere levenskracht buitensluiten. 



Hadden pettenkofer en voigt , gelijk zoo even werd vermeld , ge- 

 ëxperimenteerd aaa den mensch , en dezen in slapenden en wakenden 

 toestand , pott nam proefnemingen met muizen. Laatstgenoemde 

 geleerde bevond , dat deze dieren over dag meer koolzuur vormden 

 dan des nachts. Deze proefnemingen waren , wel is waar , niet in 

 staat tot zuivere uitkomsten te leiden , daar de ademhaling bij dag 

 en nacht nog door andere invloeden wordt beheerscht dan door die 

 des lichts alleen , maar zij zijn evenmin van alle betoogkracht ontbloot. 



Selmi en piacentini — op wier methode evenwel gegronde aan- 



1 F. j. VAN PESCH , Eenige verschijnselen hij de ademhaling van kleine kevers , 

 Amsterd. Maandbl. voor natuurw. 18 79 



