188 EENIGE LICHTMETINGEN. 



Ook hierbij had ik in de allereerste plaats het oog op de behoeften 

 en belangen van het dagelijksche leven en trachtte daarom mijne proef- 

 nemingen zoo in te richten, dat zij onmiddellijk op de praktijk van 

 toepassing waren. Ik nam dus een gewone petroleumlamp , zooals die 

 wel verreweg het meest wordt gebruikt : een rondbrander met insnoe- 

 ring van het glas boven de vlam , en voor het gas een porseleinen 

 argandbrander met 36 openingen. Toen de eerste was opgestoken en , 

 tot haar maximum van licht opgedraaid , eenigen tijd had gebrand , 

 ontstak ik ook de gasvlam en regelde den gastoevoer zóó , dat beide vlam- 

 men zich op den photometer volkomen gelijk in lichtkracht vertoonden. 



In dien toestand — van het voortbestaan daarvan gedurende de 

 volgende proefnemingen overtuigde ik mij herhaaldelijk door de vlam- 

 men op nieuw op den photometer te plaatsen — werd de warmte- 

 straling der beide vergeleken , door ze beurtelings op zoo nauwkeurig 

 mogelijk denzelfden afstand te plaatsen van den kegelvormigen reflector 

 eens thermoskoops van Melloni. Die afstand bedroeg ongeveer 10 cM. 

 De astasie van he't naaldsysteem des daaraan verbonden rheoskoops 

 was zeer onvolkomen, zooals dit voor demonstratie het gemakkelijkst 

 is. Ik verkreeg nu de volgende afwijkingen : 



door de gasvlam 15°, . 



door de petroleumvlam 9°. 



Indien men de sterkte der bestraling als met de tangenten der af- 

 wijkingshoeken evenredig in rekening brengt — en , in aanmerking 

 genomen dat het windingraampje van den rheoskoop nog al breed is , 

 zoodat ook bij de grootste afwijking de naalden nog ver daarbinnen 

 bleven , kan dit niet zeer van de waarheid afwijken — dan blijkt 

 het dat, daar tang. 15° = 26795 



en tang. 9° = 15838, 

 de gasvlam ruim 69 pet. meer warmte dan de petroleumvlam afstraalde. 

 Ik zeg hier nog eens : bij gelijke hoeveelheid der door beiden afge- 

 straald licht. 



Door deze uitkomst eenigermate verrast , besloot ik nog op eene 

 andere wijze dit verschil te bepalen, en wel door een — hier nood- 

 zakelijk min of meer ruwe — calorimetrische proefneming. Ik goot 

 in een ongeveer half bolvormig roodkoperen zandbadje 500 cM^ koud 

 water en , na de temperatuur daarvan te hebben bepaald , plaatste ik 

 dit beurtelings boven elk der bovengenoemde vlammen , om waar te 

 nemen hoeveel de temperatuur van dit water rees , door elk der beide , 

 in denzelfden tijd. Zoo vond ik in tien minuten : 



