194 VAN VOOR zes-en-dertig jaren. 



schrijver zijne bevoegdlieid om over zulke zaken mee te spreken in het 

 licht te moeten stellen. Hij doet dit door te berichten dat door zijn 

 beide broeders en zijn zwager » het galvanisme in Duitschland is bekend 

 geworden". Een van deze drie heeft zelfs »de eerste Voltasche zuil 

 voor medisch gebruik vervaardigd en daardoor er veel toe bijgedragen 

 dat het galvanismus als geneesmiddel in Duitschland op zijn waar 

 standpunt gesteld is". 



»Gansch anders", gaat hij nu voort, »is het met het gebruik der 

 elektriciteit voor telegrafie. Dit gaat grootendeels van dezulken uit, 

 die geen grondige kennis van de physica bezittend, van haar veel meer 

 verwachten dan in de natuur der zaak ligt. Velen zijn daardoor krank- 

 zinnig geworden ; men zou mannen hunnen noemen , die , door hunne ver- 

 geefsche pogingen om de grillige luimen der elektriciteit te beheerschen tot 

 razernij vervallen, hun leven offerden.^'' 



Nu volgen varianten op , en dikwijls herhalingen van , al zulke be- 

 weringen als de bovenstaande, somwijlen nog met enkele verrassende 

 nieuwigheden. Zoo b. v. dat somtijds, door hinderlijke stoffen in de lucht , 

 de elektriciteit in de telegraafdraden niet meer kan voortgeleid worden , 

 dat de telegraafdraad van Gaus , door den bliksem getroffen , in vlammen 

 is opgegaan en dat die draden de elektriciteit aantrekken met een snelheid 

 van dertig tot veertig duizend mijlen in de seconde ! En dit is niet 

 te verwonderen , want : » de elektriciteit vormt in den dampkring als 

 het ware een zenuwstelsel". Wie nu nog niet begrijpt waarom men de 

 optische telegrafie begunstigen moet en de elektrische weren. . . moet 

 wel zeer dom wezen. 



Daarmede heeft de eerzame heer schmidt nog niet alles gezegd. Hij 

 heeft nog een »persoonlijke kwestie". Er zijn »Tractatchen'' verspreid, 

 die juist het tegendeel beweren van wat hij in het bovenvermelde zóó 

 overtuigend heeft aangetoond. De schrijver daarvan is iemand , » wien 

 alles welkom is als broodwinning , hetzij dat hij daarvoor , als pasquil- 

 lant , brave menschen hoonen moet , hetzij dat hij in slecht befaamde 

 huizen de nymfen ten dans opspeelt". 



Men ziet het , in dien tijd liep men gevaar om voor dom , ja zelfs 

 voor slecht te worden uitgekreten , als men durfde beweren , niet dat 

 de elektrische telegraaf een weldaad, maar slechts dat zij onschadelijk 

 was voor het menschdom! 



L. 



