DE UITBARSTING VAN DE KRAKATAU EN HARE GEVOLGEN. 219 



gloeiende massa's heen en drijft deze voor zich uit naar buiten , hetzij 

 als vloeiende lava , die zich over den rand van de gevormde opening 

 of krater neerstort , of als grootere en kleinere steenbrokken , die 

 hoog in de lucht worden geworpen, om hetzij weder in de opening 

 terug te vallen of op het omringende land of de zee neder te vallen 

 en daar een puimsteenlaag te vormen , die door zijn lichtheid , welke 

 het gevolg is van de tusschen de deeltjes opgesloten lucht , op het 

 water drijft , of eindelijk als zoogenaamde asch zich hoog in den 

 dampkring verheft en door de daar heerschende stroomingen of winden 

 verreweg over de aardoppervlakte wordt medegevoerd , om ten slotte 

 weder , soms op vele duizenden kilometers afstand de aarde weder te 

 naderen en daarop ten slotte , meestal gedragen door regen , hagel 

 of sneeuw neder te vallen. 



Ziedaar in hoofdtrekken het beloop der verschijnselen , die men vulka- 

 nische uitbarstingen noemt en die , nu eens hier en dan eens daar , plaats 

 gegrepen hebben en voortgaan plaats te grijpen , zoolang de zee door tyde- 

 lijke gaten en scheuren in aanraking kan komen met de inwendige nog 

 gloeiende aardkern. De schors die deze bedekt is echter op sommige plaatsen 

 dunner of zwakker dan elders. Het is daar dat de vulkanische wer- 

 kingen het veelvuldigst en het hevigst zijn. De uitgestrektste dezer 

 vulkanische streken der aardoppervlakte is die welke , in het westen 

 aanvangende met het onder de linie gelegen eiland Sumatra , zich oost- 

 waarts voortzet over Java en de reeks der Moluksche eilanden tot aan- 

 de Philippijnsche eilanden , zich daar noordwaarts ombuigt en zich. 

 over Eormosa en Japan tot ver benoorden den noordpoolcirkel in 

 Alaska bij de Behringstraat uitstrekt. Het is deze streek, die schier 

 als een doorloopende , slechts plaatselijk afgebroken barst in de aard- 

 schors , welker lengte meer dan een vierde van den omtrek der aarde 

 bedraagt, is te beschouwen en de zetel is der talrijkste vulkanen ter 

 wereld. Alleen op het eiland Java zijn er een vijftigtal , waaronder ver- 

 scheidene nog werkzame. 



Bijna aan het westeinde van die streek , in straat Sunda , tusschen 

 Sumatra en Java, heeft op 26 en 27 Augustus 1883 de geweldige 

 uitbarsting plaats gegrepen, waardoor het kleine, zich ongeveer 800 

 meters boven de zee-oppervlakte verheffende , gelukkig geheel onbe- 

 woonde eilandje Krakatau vaneen gereten , de omringende zeebodem 

 opgeheven en verscheurd , rotsblokken van allerlei grootte , deels tot 

 het fijnste poeder verbrijzeld , in de lucht geslingerd zijn , terwijl deze 

 tot op honderden kilometers afstand door de nedervallende asch ver- 



