220 DE UITBARSTING VAN DE KRAKATAU EN HARE GEVOLGEN. 



duisterd werd en schier voor ademhaling ongeschikt gemaakt. En dit 

 alles had plaats onder eene reeks van elkander opvolgende ontplof- 

 fingen , die de felste kanonnade in eenigen zee- of veldslag verre 

 overtroffen. Wij zullen hier in geene uitvoerige herhaling treden van 

 de berichten die in alle dagbladen de ronde hebben gedaan, maar 

 zullen voor de lezers van ons Album alleen eenige hoofdpunten aan- 

 stippen die verdienen in herinnering te worden gehouden. ^ 



Vooreerst de geweldige vloedgolf , die , verwekt door de plotselinge 

 op en neder beweging des zeebodems , als een voortrollende water- 

 muur de nabij zijnde kusten van westelijk Java en oostelijk Sumatra 

 overstroomde en , zich op sommige punten tot eene hoogte van een 

 dertigtal meters verheffende , tot ver binnenslands uitbreidde en de 

 eigenlijke oorzaak is geweest der groote verwoesting , waarvan vele dui- 

 zenden van menschenlevens de slachtoffers zijn geworden. Die vloed- 

 golf , eenmaal ontstaan , bracht ook de omringende watermassa in be- 

 weging , evenals een steen doet , dien men in water werpt , waarna 

 elkander opvolgende golfkringen de beweging voortplanten. Hier had 

 hetzelfde plaats doch op reusachtige schaal. Eeeds hebben een aantal 

 berichten het bewijs geleverd dat zij tot op de kusten van Amerika 

 en Europa is merkbaar geweest. Natuurlijk was dit op plaatsen , ge- 

 legen in den Indischen Oceaan , nog in veel hoogere mate het geval. 

 De heer bouquet de la grye heeft berekend dat de snelheid van den 

 vloedgolf, die zich van Krakatau naar Mauritius heeft voortgezet , 196 

 mijlen in het uur heeft bedragen. 



Even als de bewegingen in het water der zee hebben zich ook in de 

 lucht de door de ontplofiG.ngen te weeg gebrachte samenpersingen der 

 lucht over een verbazingwekkenden omtrek uitgestrekt , hetzij als geluid- 

 golven hoorbaar of als plaatselijke verdichtingen en verdunningen der 

 lucht die aan de rijzing en daling des barometers merkbaar zijn. Ge- 

 neraal STRACKEY ^ heeft uit waarnemingen des barometers , verricht op 

 een aantal punten der aardoppervlakte , berekend dat de snelheid van 

 de luchtgolf 670 mijlen per uur bedroeg en dat zij 82200 mijlen 

 d. i. drie en een vierde maal den omtrek der aarde heeft afgelegd, 

 alvorens optehouden merkbaar te zijn aan de door de lucht op het 

 kwik in de barometerbuis uitgeoefende drukking. 



1 Vooral het engelsche tijdschrift Nature is rijk aan zulke berichten uit alle oorden 

 der wereld. 



2 Nature , 20 Deo. 1883. 



