228 IETS OVER DEN UOODEN AVONDGLOED 



verschijnsel in het Westen , ten anderen omdat het middenpunt van 

 verlichting zich niet bovenaan , zooals bij de Poollichten , maar aan 

 den voet bevond , en wegens het stille regelmatige verloop van het 

 verschijnsel , 'tgeen ten half zes uur verdwenen was. ^ 



Dat het lichtverschijnsel geen electrischen of magnetischen oorsprong 

 had , werd later ten volle daardoor bewezen , dat geenerlei storing in 

 den normalen gang der magneetnaalden ergens is waargenomen , zoo- 

 als steeds bij Poollichten voorkomt. 



Op de twee volgende dagen, 27 en 28 November, was het gloeien 

 der lucht bij zonsondergang weder waar te nemen. De gloed was zoo 

 krachtig dat de naar het Westen gekeerde achtergevels der huizen 

 langs mijn tuin als door Bengaalsch vuur verlicht schenen. 



Het gloeien der lucht is ook des ochtends bij het opgaan der zon 

 op verschillende plaatsen waargenomen , o. a. door renou , directeur der 

 Sterrewacht te St. Maur. Deze geleerde deelde in December 1.1. aan 

 de Académie des Sciences te Parijs mede dat het morgenrood op 28 

 November 1883 voor het opgaan der zon niet minder krachtig was 

 geweest , dan het avondrood der beide vorige dagen. 



Volgens eene mededeeling van hirn , aan de Académie des S. op 

 4 Februari 1884, zou de buitengewone roode avondgloed in het de- 

 partement des Vosges in Frankrijk , en elders , van het laatst der 

 maand Augustus tot aan het winterkeerpunt (21 December) 1883 op- 

 gemerkt zijn. Gasparin deelde in dezelfde zitting der Akademie mede , 

 dat het verschijnsel in Frankrijk (in het voormalig departement Pro- 

 vence) op 44^ N.b. gedurende zeventig dagen, van 19 November 

 1883 tot 24 Januari 1884 te zien is geweest , met uitzonélering van de 

 dagen waarop de weersgesteldheid de waarneming verhinderde. 



Men heeft het verschijnsel in dat tijdperk dertig maal in zijn vollen 

 luister kunnen aanschouwen, waarbij de aanvankelijk geelachtig roode 

 kleur allengs in oranje- en eindelijk in bloedrood overging. Het ver- 

 schijnsel was op 23 Januari 1884 niet minder krachtig dan op 19 Novem- 

 ber 1883. Het licht was zoo sterk dat men gewone drukletters op 

 dat avonduur even gemakkelijk konde lezen als over dag. 



^ De Noorderlicliteii vertoonen zicli gewoonlijk in Noordelijke of Noordoostelijke rich- 

 ting, en worden steeds door een donker segment, of laag-wolk van de kim gescheiden. 



Van een Noorderliclit aan den westelijken kemel is mij slechts een voorbeeld bekend, 

 namelijk dat hetgeen door frederik whymper tijdens zijne reis in Alaska in den avond 

 van 27 December 1863 in een zeer zonderlingen vorm werd waargenomen. 

 Zie Xe Tour du monde 1869 T. TI p. 247. 



