IN DE MAAND NOVEMBER 1883. 231 



ringe dikte doorschijnencl. In een bijzonderen staat tusschen beide 

 uitersten gelegen , kwam de donker oranje-roode kleur te voorschijn. 



FoRBES vindt in het bovenstaande de verklaring van het ontstaan 

 van het avondrood. Als zuivere kleurlooze veerkrachtige vloeistof is 

 de waterdamp zeer doorzichtig , zooals het duidelijkst wordt waarge- 

 nomen als de hemel na zware regenbuien weder opheldert. Zij laat 

 dan lichtstralen van elke golflengte door. Maar op een zeker punt 

 van overgang tot den vesiculairen toestand , laat zij alleen de minst 

 breekbare stralen , geel en rood , doorstrijken , maar slurpt de sterkst 

 breekbare op , als blauw , enz. Is zij geheel tot waterblaasjes overge- 

 gaan , dan is reeds eene matig dikke laag voldoende , om den door- 

 gang van het licht tegen te houden. 



De theorie van forbes verklaart zeer goed , waarom het avondrood 

 over het algemeen het morgenrood in fraaiheid en glans overtreft. 

 Na het maximum van warmte van den dag en voor zonsondergang 

 beginnen de bodem en de luchtlagen op verschillende hoogte door 

 uitstraling kouder te worden. Maar de waterdamp doorloopt , al- 

 vorens geheel verdiclit te zijn, den staat die het avondrood te weeg 

 brengt. 



Des morgens vindt juist het omgekeerde plaats. De dampen , waar- 

 aan de roode kleur waarschijnlijk te wijten is , stijgen niet eer op , 

 voordat de zon daarop lang genoeg heeft ingewerkt , d. i. als zij zelve 

 reeds vrij hoog aan den hemel staat. Vandaar dat een prachtige 

 dageraad weinig in ons land voorkomt. 



De waterdamp in den dampkring is ongetwijfeld , in den uiterst 

 fijn verdeelden toestand door tyndaï l bedoeld , de hoofdoorzaak van 

 het prachtige blauw , 'tgeen ons de onbewolkte hemel bij zonne- 

 schijn toezendt. Op zeer groote hoogte , alwaar de vochtigheid gering 

 is , zien de luchtreizigers , zooals onder anderen camille flammarion , 

 den hemel boven zich niet meer blauw , maar donker grauw en ondooa:- 

 dringbaar. De wolken , bestaande uit tot waterblaasjes verdichten water- 

 damp , kaatsen ons het witte verspreide licht toe , en op zekeren graad 

 van verdichting veroorzaakt de waterdamp bij de breking van de licht- 

 stralen , door opslurping der meest breekbare stralen, het bekende 

 avondrood. 



Men zoude in het bovenvermelde kunnen berusten ter verklaring 

 van het lichtverschijnsel in den avond van 26 November 11. en vol- 

 gende dagen , als het op zich zelf stond en niet achtereenvolgens 

 op vele ver uiteen gelegen plaatsen van de wereld was waargenomen, 



