232 IETS OVER DEN ROODEN AVONDGLOED 



hetgeen aan een algemeen versdiijnsel , door ééne en dezelfde zich 

 verplaatsende oorzaak teweeggebracht, doet denken. 



Het prachtige schouwspel van het gloeien werd reeds op 30 Augustus 

 1883 door Dr. meldrum , directeur van de sterrewacht op het eiland 

 Mauritius , en op den Isten en 2deii September , alzoo zeer spoedig na 

 de vulkanische uitbarsting op Krakatau van 27 Augustus te voren, 

 in Venezuela, Panama en op Trinidad waargenomen. Ook werd aldaar 

 de zon groen en blauw gezien. Dezelfde verschijnselen werden van 

 21 tot 25 September op Ceylon en te Aden aanschouwd. De bevelhebber 

 van een der pakketbooten van de Messageries maritimes zag tusschen 

 Nieuw-Guinea en het eiland Réunion , ongeveer tezelfdertijd , gelijke 

 luchtverschijnsels. In de maand October vertoonde zich de avondgloed 

 op de Sandwich-eilanden , aan de Kaap de Goede Hoop , en in den 

 Atlantischen Oceaan tusschen de keerkringen. In Engeland werd het 

 verschijnsel in de eerste dagen van November gezien. In Zwitserland 

 en in ons vaderland in de laatste dagen van die laaand. TeHiakata, 

 eene plaats bij de Eussisch-Mongoolsche grenzen gelegen , werd het 

 verschijnsel in de helft van de maand December gedurende veertien 

 dagen waargenomen, en op 21 December te St. Petersburg. Ook in 

 vele andere landen , als Spanje , Italië , Algerië en op de Westkust 

 van Afrika werd hetzelfde verschijnsel opgemerkt. 



Vele geleerden beijverden zich de oorzaak van dit merkwaardige 

 avondrood op te sporen en te verklaren. De bekende Fransche sterre- 

 kundige FLAMMARiON meende het te moeten toeschrijven aan eene 

 buitengewone helderheid van den dampkring , en de aanwezigheid op 

 groote hoogte van waterdamp , waardoor de stralen der zon , onder 

 de kim gedoken , werden gebroken en teruggekaatst. De aanhoudende 

 vochtigheid in den herfst , ten minste in ons land waargenomen , 

 scheen die meening te begunstigen. Maar daartegenover staan de spectro- 

 scopische waarnemingen van piazzi smyth , Dr. meldrum en andere geleer- 

 den , die eene buitengewone droogte van de bovenluchtlagen aangaven. 



Dr. MELDRUM beschouwde daarom al dadelijk de vulkanische asch , 

 door de uitbarsting van Krakatau in den dampkring geslingerd , als 

 de oorzaak van het zeldzame verschijnsel. 



Het is door de waarneming der barometerstanden gebleken , dat de 

 hevige uitbarsting op 27 Augustus 1883 eene zeer krachtige be- 

 weging in den dampkring teweeg bracht, die zich gedurende 5 — 6 

 dagen over de geheele wereld verspreidde. 



Volgens mededeelingen van Dr. w. forster , hoogleeraar aan de 



