LIJKVERBRANDING. 241 



omdat zij niet alleen de lijken voor onrein hielden , en niet wilden 

 dat lucht , aarde of water er door verontreinigd werden , maar vooral ook , 

 omdat het vuur hun heilig was , en verbranding van een lijk dus onthei- 

 liging van het vuur zou zijn geweest. Zoo voert een grieksch epigrammen- 

 dichter een Perzischen slaaf aldus tot zijne heer sprekende in: »philo- 

 NYMUS , verbrand mij niet en ontheilig het vuur niet door mij. Ik 

 ben van geboorte en door myn voorouders een Pers. Voor ons is de 

 dood minder bitter dan de ontheiliging van het vuur." 



Bij de Grieken en Romeinen was én het begraven én het verbranden 

 in gebruik. Het verbranden kon alleen bij lijken van gegoede personen 

 plaats hebben ; het kostte groote sommen gelds aan hout en andere 

 nog duurdere brandstoffen. De minder gegoeden en de armen en slaven 

 werden begraven , de laatsten in een algemeenen kuil. Volgens plinius 

 was echter de gewoonte om de lijken te begraven ouder dan de ver- 

 branding. Er waren dan ook vele en daaronder hoog aanzienlijke en 

 rijke geslachten , wier leden krachtens eene geslachtstraditie niet ver- 

 brand , maar begraven werden. Daartoe behoorde de gens Cornelia , het 

 beroemde geslacht der Corneliussen , van hetwelk de familien der Scipio's , 

 der Lentuli , der Sulla's, der Cethegi, der Cinna's onderaf deelingen 

 uitmaakten. De dictator l. cornelius sulla was onder hen de eerste , 

 die bij testament bepaalde dat zijn lijk moest verbrand worden ^. 



Naarmate in het tijdvak der keizers, eerst bij de Grieken en daarna 

 bij de Romeinen , oostersche zeden en gebruiken ingang begonnen te 

 vinden , misschien ook naarmate door de steeds voortgaande ontbossching 

 der bergen het hout duurder begon te worden, kwam het verbranden 

 der lijken meer en meer in onbruik , vooral na den tijd der Antoni- 

 nussen. Ten tijde van macrobius , die in de eerste helft der 5de eeuw 

 na Christus leefde en schreef , werden er bijna geen lijken meer verbrand. 



In die latere tijden heeft zich zonder twijfel ook hier de invloed 

 der christenen doen gelden. De christenen toch verbrandden hunne lijken 

 niet, maar begroeven ze of zetten ze in rotsgangen en grotten bij. De 

 reden daarvoor is zeer eenvoudig, en men behoeft die niet te zoeken 

 in de veronderstelling , die wel eens gemaakt is , dat de eerste christe- 

 nen, die den dag der opstanding en des oordeels veelal als kort aan- 

 staande beschouwden , vreesden dat het verbranden van een lijk de op- 



' PiJNius in Hlst. Natur. lib. VII, 55. wEt tarnen niultae familiae priscos serva- 

 vere ritus; sicut in Cornelia nemo ante Sullam dictatorem traditur crematus, idque 

 eum voluissc , veritum talionem , eruto C. i\Iarii cadavere. 



