LIJKVERBUANDING. 243 



verheffen boven de broeders, wier stoffelijk overschot in de wand- 

 nissen der begraafplaats rusten. 



De alleroudste bevolkingen van de tegenwoordig Germaansche lan- 

 den , en de Germanen zelven , met name onze voorouders , verbrand- 

 den hunne dooden , althans die der aanzienlijken ^. Daarvan getuigen 

 de urnen met gebrande beenderen, die men niet alleen in de voor- 

 historische , maar ook in de germaansche graf heuvels en steengroeven 

 vindt. Ook bij de Galliërs had verbranding plaats ^. Eerst de invoe- 

 ring van het christendom deed deze gewoonte ophouden. Karel de 

 Groote verbood haar op doodstraf. 



Wanneer ik nu wensch op te geven wat volgens de voorstanders 

 der lijkverbranding voor deze pleit , dan moeten wij vooraf weten 

 en in 't oog houden wat er met een lijk geschiedt, wanneer wij het 

 óf aan de natuur overlaten , dat is , het laten waar het is , dus 

 boven de aarde , — of wel het in de aarde begraven , zooals thans in 

 gebruik is, — ■ óf eindelijk het verbranden. 



Alle doode organische stoffen , dus ook lijken , die boven aarde blijven 

 en dus bij een zekeren graad van warmte en vochtigheid vrij met de 

 lucht in aanraking blijven , worden ontbonden in hare scheikundige be- 

 standdeelen , met andere woorden , die bestanddeelen oxyderen , ver- 

 branden, en de eindproducten, waarin zich die organische stof, dat 

 lijk , ten slotte oplost , zijn koolzuurgas , koolwaterstofgas , water 

 en ammonia , terwijl de niet verbrandbare en niet te vervluchtigen 

 anorganische stoffen (beenaarde , zouten) als stof , als asch overblijven. 

 Natuurlijk wordt hierbij verondersteld dat het lijk voor de aanvallen 

 van roofdieren en roofvogels beschermd wordt. Dat ik zeg dat het 

 lijk dan verbrandt, zal misschien dezen of genen vreemd voor- 

 komen. Het is echter niet anders ; immers eene stof verbrandt , wan- 

 neer zij zich scheikundig verbindt met zuurstof. Maar die verbran- 

 ding kan snel of langzaam plaats grijpen. Een voorbeeld. Bevestigt 

 men aan het uiteinde van een stuk van een stalen horlogie-veer een 

 stukje zwam , en aan 't ander einde een kurk , steekt men dan de 

 zwam aan , en dompelt nu de veer in eene flesch met zuivere zuur- 



* Tacitus, Germania^ c. xxv. Funcrum nulla ambitio. ld solum observant ut cor- 

 pora clarorum virorum certis liguis cremeutur. 

 - Caesar, Ji. G. vi, 19. 



16 



