244 LIJKVEKBRANDING. 



stof, dan zal de veer met schitterend licht en onder ontwikkeling 

 van veel warmte in korten tijd verbranden. Het product van die 

 verbranding is eene verbinding van ijzer met zuurstof, een ijzer- 

 oxyde. — Zoodra echter de temperatuur, waaraan het ijzer bloot- 

 staat , niet hooger is dan de dagelijks afwisselende temperatuur des 

 dampkrings, en de middenstof, waarin het zich bevindt, geen zuivere 

 zuurstof is, maar gewone lucht, dat is een mengsel van ongeveer 

 21 kub. centim. zuurstof en 79 stikstof, waterdamp en kleine hoe- 

 veelheden koolzuur , — dan heeft die verbinding met zuurstof , die 

 oxydatie , die verbranding van het ijzer wel is waar óók plaats , — 

 maar zeer langzaam. Het ijzer roest dan weg, gelijk men het 

 noemt, en het product is eveneens een ijzer-oxyde. De hoeveelheid 

 warmte , die in dit laatste geval ontwikkeld wordt , is , hoe vreemd 

 het moge schijnen , gelijk aan die , welke bij de saielle verbranding 

 ontstaat. Maar die ontwikkeling is over een zoo lang tijdsverloop 

 verdeeld , dat zij op ieder gegeven oogenblik niet meetbaar is. 



Zulk eene langzame verbranding ondergaat ook het lijk dat onbe- 

 graven aan de lucht blijft blootgesteld. Men noemt dat de ontbin- 

 ding van een lijk, in 't hoogduitsch Verwesung. Zelden of nooit heeft 

 er echter zulk een ontbinding alléén plaats , dat is te zeggen : zelden 

 of nooit worden de bestanddeelen van het lijk rechtstreeks in 

 koolzuur, koolwaterstof, water, ammonia en zouten omgezet. De 

 oxydatie van de bestanddeelen van het lijk schrijdt daartoe te 

 langzaam voort en is niet dadelijk volkomen. Voor dat het tot 

 de definitieve oplossing van het lijk in koolzuur , enz. enz. komt , 

 vormen zich andere stoffen , producten van droge destillatie en van 

 oxydatie , — tusschenproducten , zooals men ze noemt. Die tusschen- 

 producten zijn van velerlei aard en nog niet alle volkomen bekend. 

 Echter hebben de nieuwere onderzoekingen aan het licht gebracht, 

 dat daaronder stoffen zijn , overeenkomende met de alkaloïden , waar- 

 van het bekend is dat velen zware vergiften zijn. Men noemt die 

 stoffen ptomaïnen (van nvtoua , lijk). Zij schijnen in een lijk reeds 

 vroeg te ontstaan , getuige het bekende 1 ij k e n g i f t , waarvan de inen- 

 ting zoo menigen ontleedkundige slecht bekomen is , ja niet zelden 

 zijn dood heeft ten gevolge gehad. Het proces nu , waarbij die tusschen- 

 producten ontstaan , noemt men verrotting, en dat deze met stank 

 gepaard gaat, is overbekend. 



De verrotting , beschouwd als belemmerde , onvolkomene ontbin- 

 ding , kan vergeleken worden bij onvolkomene verbranding in het 



