LIJKVERBRANDING. 245 



vuur. Bij de volkomene verbranding, b. v. van turf, wordt o. a. 

 koolzuur gevormd ; is die verbranding daarentegen onvolkomen , dan 

 ontstaat het zoo te recht gevreesde kooloxyde. Ook het roet is een 

 product van onvolkomen verbranding. 



De verrotting van een lijk zal des te meer de overhand verkrijgen 

 op de ontbinding , en langzamer vooruitgaan en dus langer duren, 

 naarmate men het lijk meer van de lucht afsluit , 't zij door kleeding- 

 stukken, 't zij door het in eene gesloten kist te plaatsen, en nog 

 veel meer, wanneer men die kist bovendien in den grond begraaft. 

 Dit spreekt dan ook vanzelf, gelijk het ook zeer natuurlijk is, dat, 

 hoe dieper men het lijk begraaft, hoe meer de verrotting er van 

 vertraagd zal worden en het tijdstip verschoven van het volledig 

 vergaan van het lyk. Ik zal hier niet spreken over de rol, die een 

 zekere graad van warmte en vochtigheid speelt met het oog op de 

 meerdere of mindere snelheid der verrotting , en alleen doen opmerken , 

 dat indien groote droogte en hooge warmte-graad de verrotting be- 

 lemmeren en bij het lijk eene neiging tot uitdrooging doen ontstaan, aan 

 den anderen kant ook koude en afsluiting van de lucht door grond- 

 water eene spoedige verrotting evenzeer in den weg staan. In natte 

 kerkhoven komt het niet zelden voor, dat de zachte deelen van een 

 lijk , vooral indien het 't lijk van een vet persoon of van een kind is , 

 eene eigenaardige verandering ondergaan , zoodat zij niet verrotten , maar 

 in eene zeepachtige stof veranderen, die men vetwas , adipocire noemt. 



Met een woord gewaagde ik van de onbrandbare stoffen, die na 

 de oplossing van het lijk in koolzuur, koolwaterstof, water en ammonia 

 overblijven. Zij zijn de onverbrandbare en voor vervluchtiging onvat- 

 bare bestanddeelen der zouten , die tot h-et samenstel des lichaams 

 behooren , en ieder weet dat , na het volledig vergaan van de zachte 

 deelen van het lijk, de uit phosphorzure en koolzure kalk met 

 kraakbeenstof bestaande beenderen nog zeer lang overblijven. Het 

 stof, waarmede ten langen laatste die beenderen nog omgeven zijn , 

 is voor het grootst gedeelte niet afkomstig van het lijk, althans niet 

 rechtstreeks daarvan; het bestaat hoofdzakelijk uit de lijken en de 

 uitwerpselen van ontelbare lagere dieren , die zich met het lijk hebben 

 gevoed. Die dieren vervullen bij de ontbinding en verrotting eene 

 belangrijke rol. Al dadelijk zijn het de larven van zekere twee- 

 vleugelige insekten van de groep der vleeschetende vliegen (Sarcophaga) 

 en van eenige aaskevers, die voor een groot deel de vloeibare zelf- 

 standigheden van het lijk verteren; dan wordt het lijk de prooi van 



