268 DE moa's van nieuw-zeeland. 



legende , spreekwoord , lied of etymologie van eigennamen van per- 

 sonen , plaatsen, enz." 



Ten opzichte van de talrijke verhalen , die men gepubliceerd heeft 

 omtrent door Maori's gegeven beschrijvingen van den Moa , zegt hij : 

 »Van Januari 1838 (toen ik het eerst van den Moa hoorde, tot 1842 

 en later toe , kan niemand bij mogelijkheid meer gedaan hebben dan 

 ik om dit te onderzoeken en kan ook niemand beter in de gelegen- 

 heid geweest zijn om dit te doen". . . . »En ik verzeker nogmaals, 

 dat het door mij was , dat de Maori's over het algemeen te weten 

 kwamen dat de Moa een ivezenlijke (of gewone) vogel was geweest. Ik 

 vertoonde hun herhaaldelijk de platen uit rees' Cyclopaedia , al de 

 st ruisachtige vogels voorstellende , en verhaalde hun hun levenswijze 

 enz. , en mijne meening omtrent den uitgestorven Moa ; die inlich- 

 tingen werden bijna allerwege verder verteld (ongetwijfeld met vele 

 bijvoegingen) , en dit verklaart mij alles en op zeer voldoende wijze , 

 vooral als ik het in verband breng met eenvoudige hoofdvragen van 

 den kant der onderzoekers (inzonderheid wanneer die gedaan werden 

 door den gouverneur der kolonie , of eenig hoofdambtenaar , — in welk 

 geval zij volgens de etiquette der Maori's niet ontkennend beant- 

 woord mogen worden , zelfs ten koste der waarheid) en met de geringe 

 kennis der Maori-taal bij de Europeanen." 



Colenso merkt op , dat de staat van zaken veertig jaar geleden , 

 of vóór de kolonie gevestigd was, zeer van den tegenwoordigen ver- 

 schilde, en zegt, dat zijn inlichtingen » overal heen verspreid werden 

 over de geheele lengte en breedte van het noordelijk eiland , dat 

 zij voortdurend het onderwerp waren van de gesprekken der Maori's 

 die destijds weinig nieuws hadden om over te praten , — en vergroot 

 werden , doordat er belooningen waren uitgeloofd voor beenderen , ve- 

 deren (als men die vinden kon) en bijzonderheden omtrent de vogels." 



Men behoeft slechts weinig kennis te hebben van de gewoonten 

 van wilden om de kracht dezer bewijsgronden in te zien. ^ 



^ Het ontbveken van overleveringen bewijst niet veel tegen bet laat uitsterven van 

 den Moa. Tijdens bet bezoek van cook wisten de Maori's niets meer van abel tasman , 

 die bun eilanden 127 jaar vroeger ontdekt bad, en tocb zal dat eerste bezoek van 

 blanken met bun scbepen en vuurwapens destijds wel sterken indruk op de inboorlingen 

 gemaakt bebben ! Wilden zijn zeer vergeetaebtig en , waar bet scbrift gebeel onbekend is , 

 kan elke overlevering spoedig vei'loren gaan. De oude geslacbtsboomen der N. Zeelandscbe 

 stammen bewijzen biertegen weinig , daar in dit geval de ijdelbeid bet geheugen scberpte. Ook 

 is de vraag in boe ver men op die geslacbtsboomen aan kan. Ook godsdienstige overleve- 



