292 DE LUCHTVAART. 



Heeft de tentoonstelling in het Trocadero misschien weinig in de 

 gunst van het algemeen gedeeld , omdat zij aantoonde , dat vele voor- 

 spellingen uit vroegeren tijd nog niet vervuld , dat vele wenschen nog 

 altijd wenschen waren gebleven? Het is mogelijk. Het bericht en een 

 kort verslag van die tentoonstelling in de Revue Scientifique waren 

 voor mij de aanleiding , om na te gaan in hoeverre de luchtvaart tot 

 nog toe beantwoordde aan de verwachtingen , door de ontdekking 

 van den luchtbol opgewekt. De volgende schets van de geschiedenis 

 der luchtbollen , die op volledigheid geen aanspraak wil maken , ziet 

 dien ten gevolge het licht. ^ De redactie van dit tijdschrift is op mijn 

 verzoek zoo vriendelijk geweest tegenover de lezers een gedeelte van 

 de verantwoordelijkheid op zich te nemen. 



De oude montgolfier was papierfabriekant te Annonay. Een van 

 zijne vier zonen werd geestelijke; twee andere, joseph, die in 1740, 

 en ETIENNE , die eenige jaren later geboren werd , ^ werden in het vak 

 huns vaders opgeleid en althans de laatstgenoemde schijnt zich met 

 ijver daarop te hebben toegelegd. Hij ontdekte het geheim om velin- 

 papier te vervaardigen , hetwelk tot op dien tijd alleen door de Hol- 

 landsche fabriekanten in den handel werd gebracht. 



JosEPH , praktisch minder ervaren dan zijn broeder , onderscheidde 

 zich door het bezit van eene grootere wiskundige kennis ; » deze ver- 

 eenigt ," zoo getuigt de beroemde de saussure uit Génève omtrent hem , 

 »met een weezentlijken Geest van Uitvinding , eene kragt van Redeneering 

 die verwonderlijk is, en dit alles paart zig met eene misschien al te 

 groote Eenvoudigheid en Zedigheid." ^ Onder de verschillende onder- 

 werpen, die zijne aandacht troffen en waaraan hij zijne overdenkingen 

 wijdde, behoorde ook de vraag, waarom wolken in de lucht drijven 



^ Om mijn onderwerp niet te ruim op te vatten, spreek ik alleen over de lucht- 

 bollen en laat ik kunstmatige vleugels en dergelijke toestellen buiten behandeling. Het 

 woord luchtbollen klinkt misschien den een of anderen lezer vreemd, mijzelven ging 

 het daarmede althans zoo ; ik vi'eesde echter , dat een purist mij wegens het gebruik 

 van het woord luchtballons op de vingers tikken zou. 



2 Raoult bonnery deelde onlangs mede (Vülustration, Journal universel, 11 

 aoüt 1883), dat etienne de montgolfier in 1745 geboren en in 1799 gestorven was. 

 Dit stemt evenwel niet overeen met het bericht in de Alg. Vaderl. Letteroefeningen van 

 1800, dat STEVEN MONTGOLFIER kort te voren op tweeenvijftigjarigen leeftijd gestorven was. 



3 Vervolg der Proefnemingen met konstige luchtbollen, beschreeven door faujas 

 DE ST. fond, vertaald door martinus houttuyn, bladz. 77 (1784). 



