DE LUCHTVAART. 305 



Bij eene van die gelegenheden had men den luchtbol in de hoogere 

 deelen des dampkrings naar het zuiden zien drijven , voortgestuwd 

 door een noordelijken wind ; plotseling veranderde echter de richting 

 der beweging , men zag , dat de bol voortdurend rijzende een streek 

 bereikt had, waar de wind O.Z.0. was. Van die omstandigheid, het 

 verschil in richting van de boven elkaar gelegen luchtlagen , zou 

 men gebruik kunnen maken , maar toch was dit middel nog niet afdoende. 

 Wel gelukte het in 1786 potain met behulp van deze verschillende 

 winden een tocht van Ierland over het kanaal van St. George te doen 

 en aan hetzelfde strand te landen , vanwaar hij opsteeg ; wel wenschte 

 o. a. in 1803 graaf zambeccari er gebruik van te maken bij zijn 

 ongelukkigen tocht over de Adriatische zee , waar hij met alle elementen 

 te kampen had (hevige koude in de lucht ; schipbreuk met zijn schuit ; 

 brand in den luchtbol) , en ondervonden g. tissandier en duruop den 

 17 den Augustus 1868, welk voordeel er van getrokken kan worden, 

 toen zij zich bij Calais eenige malen achtereen door een noordelijken 

 benedenwind tot op een afstand van 27 K.M. van het strand boven 

 de Noordzee lieten drijven , om terug te keeren met behulp van een 

 zuidwestelijken bovenwind , maar toch het middel om het luchtvaartuig 

 naar willekeur te kunnen sturen , had men hierin niet gevonden. Immers 

 men zou slechts in enkele richtingen vooruit kunnen gaan , en bovendien 

 hoe dikwijls komt het voor, dat zelfs daarop geen kans is. De eerste 

 der zooeven genoemde luchtreizigers deelde onlangs mede , dat hij 

 slechts vijfmaal tegengestelde boven- en benedenwinden had ontmoet 

 op de zes- en twintig reizen , door hem tot op dien tijd gedaan. ^ 



Men moest trachten den luchtbol eene afwijking van de windrichting 

 te geven. Eene bijzonderheid , waarmede men rekening moest houden 

 en die aan veler aandacht ontsnapte , wanneer zij b.v. voorstelden 

 door middel van een zeil te laveeren , zooals men met een schip op 

 het oppervlak van het water doet , was deze , dat de bol met al zijne 

 aanhangselen zich te midden van de bewogen luchtmassa's bevond en 

 zich even snel als deze beweegt , zonder dat daarom de zeilen , die 

 aan het luchtschip verbonden waren , opgeblazen werden. Hetzij de 

 lucht met de snelheid van een orkaan voortgezweept , of zacht bewo- 

 gen wordt als een lichte ochtendkoelte , de luchtreiziger merkt van deze 

 hevige of zachte beweging niets , tenzij hij de plaats , waar hij zich bevindt , 

 vergelijken kan met eenig bepaald punt op het aardoppervlak. Eene 



' Hevue scientifiqve, (3), III 17 mars 1883. 



