OPGEWEKT DOOR MAGNETEN. 319 



is : zijn de feiten , die men zegt waargenomen te zijn , juist ? Dat nu 

 de feiten in dit geval volstrekt niet met het natuurwetenschappelijk 

 denken in strijd zijn , kan niet betwijfeld worden. Het is zeer wel 

 mogelijk dat er ethertrillingen bestaan , die zoo zwak zijn dat zij 

 alleen kunnen worden waargenomen door oogen , voorzien van een 

 buitengewoon gevoelig netvlies en vooral van middenstoffen (lens , 

 waterig vocht en glasvocht) die volkomen doorschijnend zijn, gelijk 

 alleen in de jeugd het geval is. De juistheid van den vorm der opper- 

 vlakten waardoor die middenstoffen begrensd worden , door welks 

 breking het beeldje op het netvlies ontstaat en een meerdere of min- 

 dere scherpte bezit, komt hier minder in aanmerking. Toch mag men 

 hier herinneren aan de waarneembaarheid der Jupiter-wachters voor 

 sommige oogen , terwijl deze voor bijna alle andere menschenoogen 

 alleen door een goeden kijker zichtbaar worden gemaakt. Maar juist 

 dat zichtbaar maken van tallooze voorwerpen door optische instru- 

 menten , mikroskopen , kijkers , teleskopen , spectroskopen , bewijst dat 

 er eene groote menigte van ethertrillingen bestaan , die alleen onder 

 bepaalde omstandigheden zichtbaar kunnen worden , terwijl zij voor 

 het gros der stervelingen volkomen onwaarneembaar blijven. Deze 

 eenvoudig daarom te loochenen , gelijk een ultra-scepticus , die alleen 

 aan het bestaan gelooft van hetgeen hij zelf door een zijner zintuigen 

 kan waarnemen , gaat nu eenmaal niet meer aan ; men is er door de 

 mededeelingen eener menigte van volkomen vertrouwbare personen 

 aan gewoon geraakt , en het aanvankelijk voor den gewonen mensch 

 ongeloof bare , het bestaan namelijk eener onzichtbare wereld , van 

 ethertrillingen die alleen langs bijzonderen weg kunnen zichtbaar ge- 

 maakt worden , is niet alleen geloof baar geworden , maar heeft zelfs 

 alle vreemdheid verloren. Geen verstandig mensch twijfelt nu meer 

 aan zulke mededeelingen , zooals de ultra-sceptische boeren der zes- 

 tiende eeuw in een Tyroler dorpje deden, toen zij bij een onder hen 

 vertoevenden geleerden een vitrum puhlicarium met een daardoor sterk 

 vergroote vloo vonden en , er doorheen ziende , deze voor den duivel 

 zelven hielden en daarom den man gevangen namen als verdacht van 

 zwarte kunst en dat hij zijne helsche majesteit in den zak bij zich 

 droeg. Ongeloof en bijgeloof staan dichter bij elkander dan men op- 

 pervlakkig meenen zoude. 



Het eenige dat ook mg nog sterk doet twijfelen aan het werkelijk 

 bestaan van lichttrillingen boven de polen der magneten , waarvan 

 in het medegedeelde sprake is, is het geheel ontbreken van allen in- 



