328 DE LUCHTVAART. 



IV 



Onder de vruchten der luchtvaart wijs ik ook op de kennis , die 

 zij verschaft heeft aangaande den invloed van de koudere , glere lucht 

 in de hoogere lagen des dampkrings op het leven. Ook hier wacht 

 ons weder een droevig tafereel , daar de waarschijnlijkheid van eene 

 grens , waarboven het menschelyk leven onmogelijk was , niet tot eene 

 onbetwistbare zekerheid heeft kunnen worden , zonder dat sommige 

 luchtreizigers daarvan de droevige ervaring hadden opgedaan. 



Laat ons hooren , hetgeen de luchtreizigers medegedeeld hebben 

 omtrent den indruk , dien zij van hun welvaren boven in den damp- 

 kring ontvingen. Hier vooral schuilt veel kaf onder het koren , eens- 

 deels omdat velen onder de rondtrekkende kunstenaars zich niet heb- 

 ben kunnen verzetten tegen de zucht , om van hunne verre reizen 

 groote verhalen te doen , om hun persoon zooveel mogelijk in een be- 

 langwekkend daglicht te plaatsen , anderdeels omdat de ongewone om- 

 standigheden zelfs den meest waarheidlievende tot een minder scherpen 

 waarnemer van zichz elven maakten. 



In het reisverhaal door den markies d'arlandes gedaan van zijnen ge- 

 meenschappelijken tocht met piLaTRE de rozier vond ik geen bijzonder- 

 heden omtrent hun lichamelijk wedervaren vermeld. Charles daaren- 

 tegen deelt vrij uitvoerige berichten mede omtrent zijne gewaarwor- 

 dingen op de tweede reis, die hij den Isten December 1783 deed, 

 nadat hij robert uit het schuitje had laten gaan. Bijna op alle omstan- 

 digheden geeft hij zoo nauwkeurig mogelijk acht. Binnen tien minuten 

 gaat hij uit eene zachte voorjaarstemperatuur in eene strenge winter- 

 koude over , doch dit deert hem volstrekt niet. Aan de verrukking , 

 die zich van hem meester maakt en die waarschijnlijk grootendeels 

 opgewekt was door de aanschouwing van het prachtige , verhevene 

 schouwspel , hetwelk zich aan hem voordoet , maar die ook eenigszins 

 het gevolg kan zijn van de versnelde ademhaling in een ijler gedeelte 

 van den dampkring , wordt hij plotseling ontrukt door een hevige 

 pijn in het rechteroor en in de speekselklieren bij de ónderkaak. Hij 

 zet een dikke wollen muts op , maar de koude schijnt de pyn niet 

 te veroorzaken ; charles schrijft haar toe aan het verschil in spanning 

 van de lucht , die zich binnen de weefsels van zijn lichaam bevindt 

 en die van de lucht buiten hem. Naarmate hij bij zijne daling de aarde 

 nadert, neemt de pijn in hevigheid af. 



Was het aantal luchtreizigers in 1783 vier geweest, het volgende 



