362 DE LUCHTVAART. 



der zon zette de bol zich zóó sterk uit , dat hij zich ook naar be- 

 neden uitzette en de luchtreizigers verraste , die , ijverig met hunne 

 "waarnemingen bezig , niets van het ongemak hadden gemerkt. Er schoot 

 hun geen ander hulpmiddel overig dan het gas een uitweg te ver- 

 leenen door een gat in het omhulsel te maken ; het gas stroomde 

 met zooveel geweld naar buiten , dat het de reizigers geheel omgaf. 

 Doch de tijdelijke verstoring van hunne gezondheid was het ergste 

 ongeluk niet ; het aanzienlijke gas verlies deed den luchtbol onver- 

 wacht dalen en alleen door alle losse voorwerpen (met uitzondering 

 van de werktuigen , die gespaard bleven) naar buiten te werpen , 

 konden zij den val nog matigen. 



Vier weken later volbrachten zij hunne tweede reis. De belangrijkste 

 waarneming , die door hen werd gedaan , had betrekking op den warmte- 

 toestand der lucht. Al naarmate zij hooger stijgen , wordt de lucht 

 kouder; den laagsten warmtegraad — 9°5 door gay-lussac aangetrof- 

 fen op eene hoogte van 7016 M. , nemen zij reeds ongeveer 1000 

 M. lager waar. De koude neemt nu veel heviger toe , zoodat zij op 

 eene hoogte van 7049 M. het kwik tot — 39° zien dalen. Wel een 

 bewijs , hoe gering de beteekenis van eene enkele luchtreis is uit een 

 wetenschappelijk oogpunt. De wolk , waardoor baural en bixio zich 

 bewogen, had eene buitengewone dikte; tusschen 2000 en 2500 M. 

 kwamen zij er in en op 7000 M. hoogte waren zij er nog niet uit. 

 Doch ook op deze reis hadden zij met hindernissen te strijden ; de 

 eenig overgebleven bol met lucht b.v. , die voor het scheikundig 

 onderzoek was bestemd , brak nog gedurende hunne reis van het punt , 

 waar zij gedaald waren, naar Parijs. 



In 1852 werden in Engeland wetenschappelijke luchtreizen gedaan 

 door toedoen van het bestuur van het observatorium te Kew. De 

 ervaren luchtreiziger green, die reeds meer dan 800 luchtreizen 

 achter den rug had, leende er zijnen luchtbol »Royal Nassau" toe en 

 bestuurde den tocht ; de wetenschappelijke waarnemingen werden op 

 de beide eerste tochten gedaan door john welsh en nickler , ' op de 

 beide laatste tochten door welsh alleen. In de eerste plaats zou men 

 de temperatuur en den vochtigheidstoestand op verschillende hoogten 

 in den dampkring bepalen. Tal van werktuigen werden daartoe mede- 

 genomen : een barometer volgens gay-lussac , vier thermometers , een 

 aspirator (een toestel , om de lucht in eene bepaalde richting te zuigen) 

 en twee hygrometers. Om een denkbeeld van de voorzorgsmaatregelen 

 te geven , die men genomen had , zal ik eenige byzonderheden omtrent 



