DE LUCHTVAART. 367 



gevoelige thermometer , waarvan de bol niet kogelvormig , maar van 

 eenen ingesneden rand was voorzien , en twee andere , wier bol met 

 koolzwart was bedekt. Deze laatsten werden aan de onmiddellijke 

 bestraling der zon blootgesteld; het koolzwart gaf aan die bollen een 

 groot opslorpingsvermogen. De eene thermometer werd in de vrije 

 lucht opgesteld , de andere in een glazen buis opgesloten , die later 

 luchtledig was gemaakt. 



De waarnemingen , op de verschillende reizen door glaishee, omtrent 

 de temperatuur gedaan , hadden volstrekt niet altijd dezelfde uitkomst. 

 Nu eens (b. v. 31 Maart 1863) vond hij de temperatuur voortdurend 

 lager , naarmate hij rees , en omgekeerd voortdurend hooger , naar- 

 mate de luchtbol weder dichter in de nabijheid der aarde kwam. 

 De temperatuursverlaging werd , zoo als ook door welsh medegedeeld 

 was , over een gelijken afstand kleiner ; het verschil vond glaisheu 

 echter veel grooter dan door den Franschen natuurkundige opge- 

 geven was; soms zegt hij, daalt het kwik 1°, wanneer men dicht 

 bij de aarde eenen afstand van ongeveer 30 M. aflegt , terwijl men 

 boven eene hoogte van 5000 M. minstens 300 M. hooger moet 

 gaan , wanneer men het kwik in den thermometer nog 1° wil zien 

 dalen. 



Lang niet altijd is de lucht in een hooger gedeelte van den damp- 

 kring kouder dan lager, meer dan eens trof glaisheu dezelfde om- 

 standigheden aan , waaromtrent welsh bericht had gebracht. Op zijne 

 eerste luchtreis (30 Juni 1862) wijst de thermometer met den drogen 

 bol , waarover door den aspirator geen lucht gezogen wordt , op eene 

 hoogte van 1400 M. 6"; op eene hoogte van 2685 M. is het kwik 

 langzamerhand tot — 1° gedaald; deze daling blijft voortduren en 

 de thermometer wijst op eene hoogte tusschen 3874 en 4104 M. 

 — 2.7°; daarop rijst het kwik een weinig; de hoogste stand 3.4° 

 neemt glaisher waar, wanneer hij zich op eenen afstand van 5918 M. 

 van den aardbol bevindt. Daarop wijst de thermometer weder aan , 

 dat de hoogere luchtlagen steeds kouder zijn dan hetgeen zich er 

 onmiddellijk onder bevindt. Ten hoogste bevreemdend is de verbazing, 

 door deze onregelmatige verandering van den warmtetoestand bij 

 glaisher opgewekt. »Nu reeds," zegt hij, »moet ik één der artikelen 

 van mijn wetenschappelijk geloof prijs geven!" Maar had hij dan geen 

 kennis genomen van de waarnemingen door zijnen voorganger en 

 landgenoot gedaan? 



Zulk eene ontmoeting van luchtlagen , warmer dan de daar be- 



