868 DE LüCIITVAAUT. 



neden liggende , kwam op verscheidene luchtreizen meer dan eens 

 voor. Den 18<len April 1863 b.v. trof glaisher op eene hoogte van 

 2800 M. eene wolk aan, waarin de thermometer voortdurend den- 

 zelfden stand 0° bleef aanwijzen. Vier minuten later verlaat zijn lucht- 

 bol de wolk op eene hoogte van 3500 M. ; de temperatuur daalt nu 

 plotseling tot — 6° en blijft geregeld dalen, totdat de afstand van 

 de reizigers tot het oppervlak der aarde 6500 M. bedraagt. Op nog 

 grootere hoogte is de lucht echter weder warmer, zoodat de ther- 

 mometer rijst van — 11° tot — 8°. Nog grootere veranderlijkheid ver- 

 toonde de temperatuursverandering op den 6clen April 1864. Aan het 

 oppervlak der aarde wees de thermometer 7° a 8° ; gedurende eenen 

 afstand van. 100 M, rees hij een weinig; vervolgens daalde hij lang- 

 zaam, zoodat het kwik op eene hoogte van 1200 M. 0° aanwees; 

 de daling , die zich nu vertoonde , werd door eene rijzing vervangen , 

 zoodat er op eene hoogte van 2500 M. weder eene temperatuur van 

 0° heerschte ; nu bleef de thermometer eenigen tijd onder het vries- 

 punt , om nogmaals te rijzen en op eene hoogte van 4000 M. de- 

 zelfde temperatuur aan te wijzen, die op eene hoogte van 700 M. 

 heerschte , dus eenige graden boven het vriespunt. 



Dikwijls vond glaispiee, eene warmere luchtlaag daar , waar wolken 

 dreven, zooals welsh vroeger medegedeeld had. Den 12ien Januari 

 1864 trof hij eenen warmen luchtstroom aan, die zich evenals de golf- 

 stroom in noordoostelijke richting voortbewoog. Zulk een golfstroom 

 in de lucht heeft volgens hem waarschijnlijk eenen belangrijken invloed 

 op het klimaat van Engeland en Noorwegen. 



Leert reeds hetgeen ik tot nog toe omtrent de waarnemingen van 

 GLAISHER mededeelde , dat er van eene bepaalde , voor lederen dag gel- 

 dende verandering van de warmte geen sprake kan zijn , nog groo- 

 tere afwijking van de algemeen gekoesterde denkbeelden vertoonde 

 zich den 2tlen October 1865. Twintig minuten over 6 uur had 's avonds 

 te Woolwich de opstijging plaats; de temperatuur was toen 16" en 

 ziet 1 in plaats van te dalen, rijst zij. Deze rijzing duurt tot op eene 

 hoogte van 600 M. ongeveer , het hoogste punt op dezen tocht door 

 den luchtbol bereikt. Algemeene wetten omtrent de verdeeling der 

 warmte heeft glaisher dus niet kunnen afleiden uit hetgeen hij waar- 

 nam. Misschien zijn die wetten ongelijk voor de verschillende uren 

 van den dag. 



De vochtigheidstoestand der lucht werd vooral berekend uit het 

 verschil der aanwijzingen van den drogen en den vochtigen thermo- 



