DE LUCHTVAAUT. 373 



GLAisHEU eene veel langzamer vermindering der warmte aantrof. Ver- 

 gelijkt men de gemiddelde getallen , die ik zoo even noemde en die 

 berekend waren uit den uitslag der waarnemingen op eenen helderen 

 dag gedaan , met de overeenkomstige getallen , afgeleid uit waarne- 

 mingen door FLAMMARioN op een donkeren dag gedaan , dan zou daar- 

 uit blijken , dat het verschil tusschen de warmte der boven elkander 

 gelegen luchtlagen op zulk eenen dag iets kleiner is. De wolken brachten 

 ook thans weder eene ongeregeldheid in den gang van deze geleide- 

 lijke vermindering der warmte te weeg. Binnen eene wolk nam de 

 thermometer eenen hoogeren stand in dan daar boven of beneden , ter- 

 wijl ook warmere of koudere streken aangetroffen werden , die als 

 luchtstroomen zich door den dampkring verbreiden. 



In de vierde plaats spreekt flammarign over de snelheid en de 

 richting van den wind op verschillende hoogten. De snelheid van den 

 wind neemt toe , wanneer men zich eenige honderden M. boven de 

 oppervlakte der aarde verheft ; vervolgens blijft zij over eenen zekeren 

 afstand gelijk, neemt een weinig af en begint boven 1000 M. weder 

 te vermeerderen. In het verslag van eene opstijging in den nacht 

 tusschen 18 en 19 Juni 1867 gedaan vond ik de uitspraak, dat over 

 dag de boven winden minder sterk zijn dan de winden aan de opper- 

 vlakte der aarde , terwijl deze verhouding 's nachts omgekeerd zou 

 zijn. In de mededeelingen van de uitkomsten der reizen aan de Aca- 

 démie des Sciences werd evenwel van dit onderscheid geen gewag ge- 

 maakt. Als de gemiddelde snelheid van den luchtbol wordt eene snel- 

 heid van 10 lieues (ongeveer 40500 M.) in het uur genoemd. Het 

 scheen dat de wind zich niet volgens eene rechte lijn voortbewoog , 

 maar volgens eene lijn , die zich een weinig van links naar rechts 

 ombuigt. De lijn , b. v. die de richting aanwijst van de reis op den 

 23en Juni 1867 van Parijs naar La Eochefoucauld bij Angoulême, 

 toont aan , dat de luchtbol eerst door eenen noordewind naar het zuiden 

 gedreven , hoe langer hoe meer van deze richting afweek en zich 

 langzamerhand naar het Z. W. W. , later naar het Z. W. bewoog. 

 In den regel wijkt de luchtbol in denzelfden zin van de oorspronke- 

 lijke richting af. Op de genoemde reis van Parijs naar Angoulême be- 

 vond de luchtbol zich echter lang niet altijd op denzelfden afstand van 

 de aarde. Wanneer men de lijn beschouwt , die de verschillende hoogten 

 aanwijst, waarop de luchtbol op de vleugelen van den wind voort- 

 gedreven werd , dan blijkt , dat de voorwaartsche beweging plaats had 

 op eenen afstand van 1900 , 200 , 900 , 200 , 1000 , 1250 , 1250—625 , 



