376 DE LUCHT VA AUT. 



HENRY giffard's hallo7i captif in Londen , om daarmede eene reeks 

 van 27 luchtreizen te volbrengen, soms elf op éénen dag. 



Het vermoeden, dat de verdeeling der warmte op de verschillende 

 uren van den dag ongelijk zou zijn, reeds vroeger door hem uitge- 

 sproken , werd thans bewaarheid. Dezelfde werktuigen werden mede- 

 genomen als op de vroegere reizen. Alleen moest de bol van den 

 vochtigen thermometer thans door een omhulsel tegen den wind be- 

 schermd worden, opdat het aanwezige water daardoor niet ging ver- 

 dampen en de temperatuur dientengevolge werd verlaagd. Immers 

 terwijl de vrije luchtbol met zijnen geheelen inhoud zich even snel 

 voortbeweegt als de omgevende lucht en men dientengevolge in zulk 

 eenen luchtbol van den wind niets bemerkt, veroorzaakt de kabel, die 

 den hallon captif niet loslaat , dat de wind hem in zijne vaart niet 

 medenemen kan. Thans laat de wind zijne werking gevoelen. 



Herhaaldelijk ondervond glaisher , dat de wind heviger werd , 

 naarmate hij zich hooger in den dampkring verhief, of dat er op eene 

 hoogte van 1000 M. eene merkbare beweging in de lucht was, ter- 

 wijl men beneden bijna windstilte had. Van het omgekeerde geval 

 getuigden g. tissandier en de fonvielle ; volgens hen heerschte er 

 den Uden April 1869 windstilte op eene hoogte van 2000 M. , ter- 

 wijl er aan de oppervlakte der aarde eene flinke koelte was. 



Wanneer men spreken wil over de verspreiding der warmte in de 

 luchtlagen, waaraan glaisheu thans in het bijzonder zijne aandacht 

 wijdde, moet men beginnen met onderscheid te maken tusschen den 

 toestand op bewolkte en dien op onbewolkte dagen. Zijne waarne- 

 mingen leidden tot de kennis van eenen algemeenen regel voor dagen , 

 waarop de hemel helder was. Over dag wordt de lucht kouder , naar- 

 mate men eene hooger gelegen laag onderzoekt ; doch het verschil 

 tusschen den warmtegraad van twee lagen dicht bij de aarde is dan 

 grooter dan tusschen den warmtegraad van twee hoogere lagen , die zich 

 op een even grooten afstand van elkaar bevinden. Dit verschil is het 

 grootst op den tijd , waarop de lucht beneden het warmst is , dus in de 

 eerste uren na den middag. Later op den dag wordt het kleiner. 

 Tegen het ondergaan der zon verdwijnt het geheel ; het verschil in 

 temperatuur is dan voor twee lagen , die even ver van elkander ver- 

 wijderd zijn , even groot , hetzij men die lagen dicht bij de aarde of 

 op grootere hoogte kiest. Hoe de toestand 's nachts is, kon glaishe» 

 niet nagaan , daar de bemanning van den hallon captif in dien tijd 

 geen opstijgingen wilde doen. Het zou kunnen zijn , dat de verhou- 



