4 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



de eene, zoodra zij 8 uren gebrand heeft, dadelijk in één oogenblik door de 

 andere te kunnen doen vervangen. 



Ik acht het niet overbodig hier opzettelijk te doen opmerken dat er hier- 

 boven spraak is van een ma^ne^o-elektrisch werktuig , een dus met staalmagne- 

 ten en niet van een dynamo-eléktnsch , waarin deze laatste door elektromagneten 

 zijn vervangen. Ik doe dit vooral omdat ik nu reeds meer dan 13 jaar geleden 

 aan het slot van een opstel in dit Album (jaargang 1870 bl. 372 e, v. "De 

 magneto-elektrische werktuigen van den nieuweren tijd") heb betoogd dat 

 noodzakelijk bij de eersten de verhouding tusschen de geleverde stroomsterkte 

 en de verbruikte beweegkracht veel gunstiger moet zijn dan bij de tweeden. 

 Zoover ik weet is deze bewering in dien tijd nergens bevestigd noch weerspro- 

 ken geworden. Maar thans zegt mij de heer de meritens — die ook "dyna- 

 mo's" vervaardigt en dus volkomen onpartijdig is — dat men ten allen tijde 

 door een gegeven beweegkracht van een "magneto" een stroomsterkte kan ver- 

 krijgen die minstens 25 "/^ grooter is dan die , welke dezelfde kracht ople- 

 vert als zij tot het bewegen van een "dynamo" wordt gebruikt. Bovendien 

 onderscheiden zich de eersten van de laatsten zeer gunstig door de gelijk- 

 matigheid van den stroom dien zij opleveren , zoodat men ze uren achtereen 

 kan laten werken zonder er naar om te zien , terwijl de dynamo' s voortdu- 

 rend, of althans veel meer, toezicht vereischen. Beide voordeden der mag- 

 neto's zijn dan ook oorzaak dat door de geheele wereld , tot in Amerika en 

 Australië toe , deze gebruikt worden voor de kustlichten en de geheele fabriek 

 van DE MERITENS dikwijls maanden achtereen niets anders maakt dan "Mag- 

 neto's pour phares". 



Ten slotte nog een woord over het kleinste model van magneto's dier fa- 

 briek, waarmede ik eenige proeven heb kunnen doen. Het heeft 16 staafmag- 

 neten en twee ringen , waarvan de omwindingen op drie verschillende wijzen 

 achter of naast elkaar kunnen worden verbonden. Het vereischt een motor 

 van 2 paardenkracht. Als de spiralen verbonden waren op eene wijze die de 

 fabrikant "■demi tension, demi quantité"' noemt, zag ik daarmede twee Berjot- 

 lampen te gelijk met verrassende regelmatigheid een licht voortbrengen van 

 50 Carcels of 350 Candles voor elke lamp. 12 Swanlampjes tegelijk gaven 

 daarmede een zeer voldoend licht , dat bepaald schitterend werd toen het aan- 

 tal tot op 10 werd verminderd. Met een andere verbinding '■^tout entensiorC^ 

 kan het drie booglampen als boven doen lichten , elk ter sterkte van 35 Carcels 

 of 235 Candles. 



Zulk een werktuig kost 2200 francs. 



LN. 



