WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 5 



Hydrogenium-fiaitjes. — Men heeft meermalen het vermoeden uitgesproken , 

 dat sommige dieren , inzonderheid onder de insekten , het vermogen zouden 

 bezitten om veel hoogere tonen , dat is door een grooter getal trillingen 

 teweeggebracht , te hooren , dan voor ons menschen mogelijk is. Het is ech- 

 ter niet gemakkelijk daarvan het bewijs te leveren. Een denkbeeld van den 

 heer francis galton kan misschien daartoe den weg banen. 



Een fluitje geeft een des te hoogeren toon naarmate de diepte geringer 

 is. Om een toon voort te brengen van 24,000 trillingen in de seconde moet 

 de diepte van het fluitje ongeveer 0,14 duim (3,5 millim.) bedragen. Zal 

 echter zulk een toon ontstaan, dan moet de diepte van het fluitje de wijdte 

 overtreffen , b. v. i ^j^ maal. Hieruit volgt dat er al spoedig grenzen komen 

 voor de noodzakelijke kleinheid van het fluitje. Nu echter hangt het getal 

 der trillingen niet enkel af van de afmetingen van het fluitje , maar ook van 

 de dichtheid van het gas dat er in geblazen wordt. Het getal der trillingen 

 in eene seconde is omgekeerd evenredig aan het soortelijk gewicht van het 

 gebruikte gas. Een fluitje dat , met gewone dampkringslucht aangeblazen , 

 24,000 trillingen in de seconde geeft, zoude, wanneer het met waterstofgas, 

 dat dertien maal lichter dan de dampkringslucht is , wordt aangeblazen , 

 312,000 trillingen in de seconde geven. Volgens eene later door john le 

 CONTÉ gemaakte en door galton als juist erkende opmerking, is echter het 

 getal der trillingen omgekeerd evenredig aan het vierkant der dichtheid van 

 het gas , en zoude dit dus slechts 86,533 bedragen , hetgeen toch nog een 

 aanmerkelijk verschil van het getal trillingen in de dampkringslucht zou zijn. 

 Eenige voorloopige proefnemingen, waarbij hij zich van koolwaterstofgas be- 

 diende , hebben galton in de hoop versterkt , dat het met opzettelijk daartoe 

 ingerichte hjdrogenium-fluitjes gelukken zal de grenzen van de voor ons 

 menschelijk gehoor waarneembare tonen verre te overschrijden. [Nature, 

 March 22, 1883, p. 491, en May 17, 1883, p. 54). hg. 



PLANTKUNDE. 



Vorm der bladeren van waterplanten. — Guant allen had de reden, 

 waarom vele waterplanten zeer fijn verdeelde bladeren hebben, daarin gezocht 

 dat, het water waarin zij groeien slechts zeer weinig koolzuur bevattende, 

 het voor de plant een voordeel is wanneer de absorbeerende oppervlakte der 

 bladeren door fijne verdeeling vergroot wordt. John lubbock, dit in het 

 midden latende, doet opmerken dat er in elk geval ook eene mechanische 

 reden is , waarom vele waterplanten , b. v. Ranunculus aquaticus , veel fijner 



