WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



NATUURKUNDE. 



Het "kritische punt" der gassen. — Het is bekend dat voor elk gas , dus 

 ook voor die, waaraan men gewoonlijk den naam van damp geeft, eene be- 

 paalde temperatuur bestaat, waarop en waarboven het drupvormig maken 

 daarvan door samendrukking onmogelijk blijkt. Koolzuur b. v. wordt bij een 

 warmtegraad van 31 " C. nog tot een vloeistof verdicht door een drukking 

 van 78 atmospheren ; maar boven deze temperatuur is geen drukking ter we- 

 reld in staat denzelfden overgang te veroorzaken , en wat bij lagere tempera- 

 tuur reeds drupvormig was geworden, vermengt zich zoodra de eerstgenoemde 

 bereikt of een weinig overschreden is , met het vroeger duidelijk als gas daar- 

 van afgescheiden gedeelte in hetzelfde vat tot een vrij homogeen mengsel , 

 waarvan men vooronderstelt dat het gasvormig is. 



Is, zoo vraagt jamtn, dit laatste juist? Het antwoord op die vraag geeft 

 hij in twee belangrijke opstellen in het Journal de physique (2) II, bl. 389 

 en 393. Hij vestigt daarin allereerst de aandacht op het reeds door thilü- 

 RiER duidelijk aangewezen feit dat de uitzetting door verwarming van het door 

 samendrukking drupvormig gemaakte deel van een gas met de temperatuur 

 zeer snel toeneemt , zóó , dat spoedig de uitzettingscoëfficient van dit deel 

 grooter wordt dan die van het nog gasvormig geblevene. Hierdoor moeten bij 

 voortgezette verwarming, de drup- en gasvormige gedeelten eindelijk dezelfde 

 densiteit verkrijgen en zoodra dit het geval is bestaat er geen reden waarom 

 beide van elkaar afgescheiden zouden blijven. Volgens jamin is het zooge- 

 naamde kritische punt voor elk gas de temperatuur waarbij dit geschiedt en 

 kan dus elk gas bij elke, temperatuur door een toereikende drukking drup- 



2 



