WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 11 



Periodiciteit van het noorderlicht. — Een samenhang tusschen de periode 

 der zonnevlekken en die der noorderlichten is reeds lang opgemerkt. Vijftien- 

 jarige waarnemingen te Godhaab , zich uitstrekkende over niet minder dan 

 4600 gevallen van noorderlicht, hebben den heer tromholt er toe geleid 

 ook in de maxima en minima van het noorderlicht eene periode van 11, 11 jaren 

 te erkennen , beantwoordende aan eene gelijke periode der zonnevlekken. Maar 

 op deze hooge noordelijke breedten , gelegen in den gordel die van vv^eyprecht , 

 wegens de menigvuldigheid der noorderlichten , den naam van "noordlicht- 

 gordel" ontvangen heeft, zijn de perioden van grootste menigvuldigheid juist 

 de omgekeerde van die op lagere breedten. Hetzelfde geldt ook van dejaar- 

 lijksche en dagelijksche perioden. Professer lenz, in de Izveslia van het 

 Eussisch Geographisch Genootschap , schrijft dit toe aan een soort van slin- 

 gering in den noordlichtgordel , in dier voege dat deze langzaam naar het 

 noorden verplaatst wordt om dan, wanneer de noordelijkste stelling bereikt 

 is , te Godhaab en in Noorderlijk Groenland , daarmede een maximum van 

 noorderlichten aldaar en een minimum op lagere breedten gepaard te doen 

 gaan , overeenstemmende met een maximum en een minimum der zonne- 

 vlekken. Bovendien erkent lenz echter nog een jaarlijksche periode van slin- 

 geringen in den noordlichtgordel. Gedurende den winter gaat deze noordwaarts, 

 gedurende den zomer weder zuidwaarts. Blijkbaar hangt deze periode samen 

 met die der zonnewarmte. Zelfs eene dagelijksche periode van nog kleinere 

 slingeringen is erkenbaar , ten gevolge waarvan de noordlichtgordel gedurende 

 de eerste uren van den dag naar het noorden verplaatst wordt. Wat de ware 

 oorzaak van het verband tusschen zonnevlekken en noorderlichten betreft, zoo 

 is deze nog onbekend. Lenz doet echter opmerken , dat eene nadere beschou- 

 wing van hetgeen plaats had gedurende den magnetischen storm van 31 

 Januari 1881, leert dat de oorzaak van dien storm niet gezocht kan worden 

 in eene verandering der intensiteit van het aardmagnetisme , maar alleen in 

 eene verplaatsing van den gordel waarin de magnetische stormen hun oor- 

 sprong nemen , die waarschijnlijk niets anders dan de noordlichtgordel is. Deze 

 gordel zoude dus, volgens de hypothese van lenz, onderworpen zijn aan 

 storingen , die zich vertoonen hetzij onder den vorm van noorderlichten of 

 van elektrische stroomingen. {Nature, 4 October 1883, p. 545.) 



HG. 



Een selsmograaf. — In de Rivista Scientifica Industriale , 1882, vindt 

 men de van afbeeldingen voorziene beschrijving van een door professor tachini 

 uitgedachte seismograaf, die op de Etna geplaatst is. 



