12 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Dit werktuig bestaat uit een trechter, inwendig voorzien van acht groeven, 

 gemerkt met de letters N. E. enz. en vertoont zich als een kleine omgekeerde 

 parasol. Deze trechter is bevestigd aan een om een spil draaibare staaf, voor- 

 zien van een tegenwicht, Aan den bodem des trechters is eene opening , 

 welke eene korte sliugering veroorlooft met de staaf op een vertikale kolom , 

 waarboven een gewicht is geplaatst. Dit gewicht , nedervallende (in de tegen- 

 gestelde richting van die vanwaar de schok komt) in een van de acht ge- 

 letterde groeven , wijst de richting aan en sluit , bij het neerdrukken van 

 de staaf een stroom , waardoor een elektromagneet ontstaat , die den slinger 

 van een kleine klok, op den voet van het werktuig geplaatst, doet vrij wor- 

 den. Dus, wanneer b. v. de klok op 12 uur is gezet, en bij het zien daarop 

 op 5 staat , dan heeft de schok vijf uur vroeger plaats gehad. Men kan er 

 een elektrische schel aan toevoegen; de vrijwording van den slinger kan ook 

 zonder elektriciteit worden verkregen. Bij eene inrichting voor vertikale schok- 

 ken , is een spiraal van fijn draad , voorzien van een platina-gewicht , lood- 

 recht gehangen boven een kom met kwikzilver , in dier voege dat de stroom 

 sluit op het oogenblik dat het gewicht het kwikzilver aanraakt , waardoor , 

 evenals boven , de slinger van het uurwerk wordt in beweging gebracht en 

 den tijd aanwijst. hg. 



AARDKUNDE. 



Beweging des bodems. — In de jongste vergadering der Astronomische 

 Gesellschaft , den 14, 15 en 16 September te Weenen gehouden, gaf pro- 

 fessor röRSTEK een belangwekkend verslag over waarnemingen gedaan aan 

 het observatorium te Berlijn, van 1856 tot 1881, waaruit schijnt te blijken 

 dat een der grondpilaren waarop de regelmatige waarnemingen tot dusver 

 gedaan werden , in die vijfentwintig jaren hoekbewegiugen had gemaakt , 

 welke beantwoorden aan de bekende elfjarige periode der zonnevlekken, mag- 

 netische decliuatie enz. van wolf. Bij die gelegenheid deelde goulu mede 

 dat hij geheel dergelijke waarnemingen ook aan de zeekust had gedaan. (Nature, 

 11 October 1883, p. 566.) hg. 



PLANTKUNDE. 



Heksenkringen. — Men weet dat de weelderige kringvormige groei van 

 het gras , die deze zoogenaamde heksenkringen doet ontstaan , afhangt van 

 de ontbinding van zekere soort van zwammen, waardoor aan den bodem eene 



