iS WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



gegrepen , die eene bevredigende verklaring vonden door aan te nemen dat , 



terwijl de buitenste doormeter van het geheele stelsel dezelfde bleef , het , 



onder toenadering van den binnensten doorraeter tot de planeet, allengs bree- 



der werd. Volgens de toen bekende gegevens zoude de jaarlijksche toenadering 



van den binnensten ring O", 013 bedragen. Ware nu die toenadering in de 



daarop gevolgde 31 jaren gelijkmatig voortgegaan, dan zoude zij thans 0",4 



bedragen , eene verandering die duidelijk waarneembaar moest zijn , daar de 



waarschijnlijke fout der metingen in 1851 slechts O ',04 bedroeg, derhalve 



slechts ^/jQ van de gemeten grootheid. 



De metingen in 1882 werden verricht van 17 Augustus tot 17 September, 



onder gunstige atmospherische toestanden. Hieronder volgen de uitkomsten 



voor de beide jaren. 



1851. 1882. Verschil, 

 Afstand dev binnerigrens van den donkeren ring van den 



naasten rand der planeet 1 ',61 1",49 — O", 12 



Afstand der binnengrens van den binnensten, helderen ring. 3,64 3,66 -f- 0,02 



Afstand der buitengrens van denzelfden riag 8,24 8,20 — 0,04 



Afstand der buitengrens van den buitensten , helderen ring 



van den rand der planeet 11,03 1 1 ,20 + 0,17 



Daaruit blijkt dat de toenadering wel is waar minder groot is geweest , 

 dan verondersteld was , maar toch in gelijken zin heeft plaats gehad , en dat 

 de geheele breedte van het ringenstelsel in elk geval is toegenomen. 



Dat veranderingen in het ringenstelsel plaats grijpen , wordt duidelijk be- 

 wezen door het geheel verdwijnen van de donkerzwarte in 1851 waarneembare 

 tusschenruimte in den donkeren ring. {Astronomische Nachrichten,'N '^.2498). 



Over de veranderingen , die in de Saturnus-ringen plaats grijpen , zie men 

 ook het verslag over waarnemingen aan deze planeet gedaan door sciaparelli 

 in Januari en Februari van dit jaar. {Astronomische Nachj'ichten,'N^\ '25'2i). 



HG. 



NATUURKUNDE. 



Eenvoudige wijze om het gewichtsverlies in lucht van willekeurige tem- 

 peratuur en spankracht tot dat by de normale terug te brengen. — Neemt 

 men, zegt j. p. cooke in sillimans American Journal, XXVI bl, 38, 

 30 engelsche duimen of 762 Mm. als normaaldrukking en 27 ''C— of 300" 

 absolute temperatuur — als normaaltemperatuur aan , dan brengt elke 0, 1 

 duim of 2,54 M.m afwijking in den barometerstand zoowel als elke graad- 

 afwijking in temperatuur een verschil van '/j^q te weeg in het gewicht van 



