WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 37 



DIERKUNDE. 



Spierkracht der plaatkieuwige weekdieren. — Professor felix plateau 

 heeft eeue reeks van onderzoekiugeu gedaan over de volstrekte kracht der 

 sluitspieren bij twee-en-twintig soorten van tweekleppige schelpdieren , zoo- 

 wel een- als tweespierigen. Zijne methode was in hoofdzaak de volgende. 

 Door een kleine opening aan den schelprand worden twee aan hunne uit- 

 einden haaksgewijs omgebogen plaatjes gebracht, het eene dienende om de 

 schelp van boven te bevestigen , het andere om er een schaal aan te hangen , 

 waarin gewichten geplaatst werden , totdat de gaping der schelpen 1 a 2 

 millimeters bedroeg. Dat de kracht der sluitspieren en daarmede het gewicht 

 dat noodig is om deze te overwinnen , aanmerkelijk is , weet elk die wel eens 

 een oester geo})end heeft. Plateau vond daarvoor bij 8 oesters {Ostrea edulis) 

 als middengetal 5,026 kilogrammen , bij de gewone mosselen (^Mytilus edulis) 

 3,555 kilogrammen. Natuurlijk klimt dit gewicht in het algemeen met de 

 lichaamsgrootte der dieren; bij de groote Pecten ?/zaa;w?ms bedroeg het 9,651, 

 bij de kleine Pecten opermdaris slechts 0,125 kilogr. Onder de onderzochte 

 soorten torschte Ostrea hippopus het grootste gewicht, namelijk 17,488 kilo- 

 grammen. Om nu de volstrekte spierkracht, d. i. de werkende in loodrechte 

 richting op de dwars-doorsnede der spier of der twee spieren te bepalen , moes- 

 ten nog andere punten in aanmerking worden genomen. In de eerste plaats 

 de tegenwerking van den veerkrachtigen slotband. Ook daarover werden bijzon- 

 dere onderzoekingen in het werk gesteld. Zoo bleek b. v. dat de gemiddelde 

 gewichten die benoodigd zijn om deze te overwinnen bedragen bij : Ostrea 

 edulis 0,334 kilogrammen, bij Mytilus edulis 1,052, bij Pecten maximus 

 0,350 kilogram enz. Door nu vervolgens ook het gewicht der kleppen, de, 

 bij verschil van plaatsing veranderde hefboomwerking en eindelijk de grootte 

 der dwarse doorsnede van de spieren zelve in rekening te brengen, komt men 

 eindelijk tot de volstrekte spierkracht , uitgeoefend door een vierkanten centi- 

 meter der spierzelfstandigheid in doorsnede. Deze bedraagt bij Ostrea edulis 

 5,867, bij Mytilus edulis 7,984, bij Pecten maximus 3,786 enz. en is, 

 zooals uit cene vergelijking met door andere waarnemers verkregen uitkomsten 

 blijkt, in het algemeen geringer dan bij de dwarsgestreepte spieren der ge- 

 wervelde dieren. {Bulletins de V Academie royale de Belgique , 1883, T. IV 

 No. 9—10.) HG. 



Iguanodon. — In 1878 werd te Bernissart, tusschen Bergen en Doornik, 

 in een kolenmijn eene belangrijke ontdekking gedaan , namelijk van een groot 



