54 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Verhuizing van vissohen naar de Middellandsche zee. — In de laatste jaren 

 zijn naar het museum te Palermo , dat zich er op beroemen mag de zeevisschen , die 

 in de wateren van Sicilië voorkomen , volledig en uitmuntend opgezet te bezitten , 

 verscheidene pas gevangen visschen gebracht, die tot dusver alleen in de warmere 

 gedeelten van den Atlantischen Oceaan waren aangetroffen, b. v. Cymbium Veranyi^ 

 Dod. , Lobotes aitctorum Günth. , Caranx Carangus C. V. Molga vulgaris Flem. , 

 en in den zomer van 1883 Pimelepterus Boscü Lac. Deze visschen zijn soorten, 

 die in den Atlantischen Oceaan gewoon zijn de schepen te volgen, en het steeds 

 toenemend rechtstreeksch verkeer verklaart ongedwongen , waarom zulke verhuizingen 

 in den nieuweren tijd steeds menigvuldiger worden (Humboldt ^ 1884 S. 120). 



D, L. 



Verbreiding der dieren van de Middellandsche zee en van de Roode zee 

 door het Suez-kanaal. — De thans bestaande gemeenschap tusschen de Roode zee en 

 de Middellandsche zee door het Suez-kanaal biedt aan de zoölogen reeds nu en voor 

 de toekomst een belangwekkend vraagstuk aan , namelijk : hoe zullen zich de beide 

 gedurende zeer langen tijd gescheiden faunen, waarvan de eene meer een Indisch, 

 de andere een noord-Europeesch karakter draagt, voortaan verhouden? Zullen zij, 

 van beide uiteinden in het kanaal doordringende zich vermengen en, zoo ja, in hoe- 

 verre? Met het beantwoorden dezer vraag, voor zoover het den tegenwoordigen toe- 

 stand betreft, nu de wederzijdsche diffusie eerst sedert eenige jaren begonnen is, 

 heeft de heer conrad keli.er zich sedert Januari 1882 bezig gehouden. Hij gaf van 

 de uitkomsten zijner onderzoekingen verslag in eene uitvoerige verhandeling, opge- 

 nomen in de Neue Denkschriften der Allgemeinen schweizerische Gesellschaft für 

 die gesammten Naturwissenschaften, 1883 Bd. XXXVIII, Abt. 3. Wij stippen hier 

 slechts eenige der hoofduitkomsten aan. 



Het laat zich op geologische gronden bewijzen dat nog in de quaternaire periode 

 eene gemeenschap tusschen de beide zeeën bestond door een ondiepen zeearm. Van 

 dien tijd dagteekenen eenige in beide zeeën voorkomende pelagische soorten , zoo 

 als Rhizostoma Cuvieri, Aurelia aurita enz., want thans heeft zulk eene migratie 

 van pelagische soorten door het kanaal reeds niet veteer plaats. De thans migreerende 

 soorten zijn uitsluitend kustbewoonsters , vooral Gasteropoden en Lamellibranchien , 

 in veel mindere mate Wormen , Schaaldieren en Visschen ; Echinodermen en Coelen- 

 teraten bijna niet; van de koraalfauna der Roode zee is nog geen enkele soort in 

 bet kanaal doorgedrongen. Sommige mollusken, die reeds in de quaternaire periode 

 van uit de Middellandsche zee over den isthmus in de golf van Suez zijn door- 

 gedrongen , hebben sedert dien tijd kleine veranderingen ondergaan. Zoo is Cardium 

 edule tot Cardium isthmicum geworden. Thans neemt laatstgenoemde vorm niet 

 meer den terugweg aan, terwijl eerstgenoemde nog steeds van Port-SaidJ uit in en 

 door het kanaal dringt. De vermenging der beide faunen is het grootst nabij Ismailia, 

 in de Bittere meeren , het geringst nabij de beide uiteinden van het kanaal. hg. 



