WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 67 



Een nieuwe elektromagneet. — Een cylindrische ijzerkern wordt voorzien van 

 een daaraan gesoldeerde dunne ijzeren plaat, even breed als zij lang is en, met 

 tusschenplaatsing van een papierblad van dezelfde breedte, wordt die plaat om de 

 kern opgewonden. Wordt nii deze laatste en de buitenrand der plaat elk met een 

 der polen van een elektromotor verbonden, dan worden de staaf en de omwinding 

 sterk gemagnetiseerd en dragen aan een der uiteinden aan een passende ijzermassa 

 een aanmerkelijk gewicbt, vooral wanneer men daarbij het andere uiteinde met een 

 dergelijke massa in aanraking houdt. 



Een spiraal van koperdraad , om het bovenstaand systeem op de gewone wijze 

 gewonden , veroorlooft om dit te magnetiseei-en als ware het één ijzermassa. Doet 

 men dit door een alleen door die spiraal gaanden stroom , dan neemt als altijd het 

 magnetisme van den omtrek naar het midden af, terwijl bij de eerstgenoemde wijze 

 van magnetisering het integendeel van den omtrek naar het midden toeneemt. 



Voor verdere bijzonderheden verwijzen wij naar het Buil. della Soc. di Sc. nat. 

 ed econ. di Palermo. Oct. 1883 en Wiedemann's Beihlatter VIII, p. 318. 



LN, 



Een eenvoudige, zeer gevoelige eleictrodynamometer. Zulk een kan volgens 

 BELLATTi {Atti del R. IstUuto Veneto (6) I) op de volgende wijze worden verkregen. 

 Men hangt een weekijzeren staafje, of beter nog een bundeltje van goed uitgegloeid 

 zeer dun ijzerdraad, van 17 mM. lang, van een spiegeltje voorzien, bifilair op, 

 zoodat zijne as loodrecht staat op den magnetischen meridiaan van de plaats der 

 waarneming. Dit wordt omringd door een multiplicator van een groot aantal win- 

 dingen , waarvan de as met de eerstgenoemde en dus ook met den meridiaan een 

 hoek van 45° maakt. De afwijkingen van het staafje worden op de gewone wijze 

 in het spiegeltje door een kijker afgelezen. Zij zijn onafhankelijk van de stroomrich- 

 ting in den multiplicator, omdat met deze ook de ligging der polen wisselt, die in 

 het staafje door den stroom worden voortgebracht. 



De wisselstroomen van een Siemens-telefoon , welke met zulk een instrument was 

 verbonden, brachten een duidelijke afwijking te weeg, als men aan de monding 

 daarvan zacht of op 0,5 meter afstand zeer luid sprak. Een dicht bij de monding 

 aangeblazen trompet veroorzaakte eene afwijking van eenige tientallen der schaalver- 

 deeling. ln. 



De wet van Joule. — Gakbe {Journal de physlque (2) III, p. 195)heeft deze wet 

 bevestigd gevonden voor temperaturen, zeer ver boven die, waartoe joules proef- 

 nemingen konden reiken. Hij dompelde daartoe een elektrische gloeilamp in een calo- 

 rimeter, en mat, terwijl een stroom daardoor werd geleid, de sterkte van dezen 

 door een Weberschen stroommeter, het potentiaalverschil aan de beide pooldraden 

 der lamp door een Lippman's elektrometer en de temperatuursverandering van de 

 vloeistof — eerst water, en bij een volgende proevenreeks alkohol — door een 



