82 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Mei hetzelfde apparaat onderzocht tait (ibid , bl. 226) ook nog den invloed van 

 hooge drukkingen op de temperatuur, waarbij het water zijn dichtheidsmaximum 

 vertoont, dat bij eene drukking van circa 150 atmospheren als boven deze 2,7° C. 

 lager is dan bij de gewone drukking van een dampkring, dus 2,3° bedraagt in 

 plaats van 4°. 



Vóór TAiT, die deze verlaging ook theoretisch bepaalde, heeft reeds puschl en 

 ook VAN DER WAALS hetzelfde gedaan. De laatste had het verschijnsel ook experi- 

 menteel onderzocht, doch slechts voor drukkingen veel lager dan die, welke tait 

 heeft gebezigd. De numerische uitkomsten van laatstgenoemden geleerde wijken van 

 die van tait aanmerkelijk af. ln. 



Bepaling van den uitzettingscoëfflcient van vaste stoffen, die slechts in kieine 

 stukjes voorhanden zijn. — Thoulet bedient zich daartoe {Comptes rendus de 

 Vacadémie des sciences LXXYXVIII, p. 620) van een oplossing van kwikiodide in 

 lodkalïum, welke een specifiek gewicht van 3,1 kan bereiken en welke door 

 GOLDscHMiDT (Neues Jahrbuch fïir Meteorologie 1881 en Wiedemann's BeiblatterY , 

 S. 161) uitvoerig is onderzocht geworden. Is het soortelijk gewicht der stof kleiner 

 dan 3,1 , dan kan men de oplossing verdunnen totdat de kleine stukjes daarin bij 

 nauwkeurig bepaalde lage temperatuur zweven. Wordt nu alles tot eene opnieuw 

 bepaalde hoogere temperatuur gebracht, dan kan men de oplessing opnieuw ver- 

 dunnen , om de nu gezonken stukjes opnieuw tot zweven te brengen en uit de mate 

 van die verdunning, met behulp der door goldschmidt gegeven data, den kubieken 

 uitzettingscoëfficient der stof berekenen. 



Voor stoffen met grooter soortelijk gewicht moet men tot de gewone hydrostatische 

 weging zijn toevlucht nemen. ln. 



Rumford's calorimeter. — De heer truchot te Clermont heeft in de nagelaten 

 papieren van den graaf rumford de beschrijving gevonden van wat hij noemde »een 

 thermometer tot het onderzoek van de specifieke warmte van vloeistoffen en vaste 

 lichamen", en deze gepubliceerd in de Annales de Chimie et de Physique VI, 

 bl 284. Aan het eene einde van een nauwe glazen buis wordt een bol geblazen van 

 ruim 5 centimeters middellijn. Daarna wordt de helft daarvan tegenover de buis 

 opnieuw verhit en de lucht in den bol door zuiging verdund. De buitenlucht drukt 

 nu het verweekte gedeelte weder naar binnen , en het geheel vormt daardoor een vat 

 met dubbelen wand, dat in zijne holte omstreeks 32 grammen water kan bevatten. 

 De ruimte tusschen de beide wanden, die met de buis in gemeenschap staat, wordt 

 met gekleurden alkohol gevuld en de buis van eene schaal voorzien. Uit de uitzetting 

 van den alkohol bij het ingieten van gelijke en gelijk verwarmde hoeveelheden van 

 verschillende vloeistoffen, kan men de soortelijke warmte van dezen berekenen. 



De bij het gebruik van dezen toestel in acht te nemen voorzorgen worden door 

 RUMFORD in zijn opstel mede besproken. ln. 



