GEORGE EVEllARl) RUMPHirS. Ó 



beweerd, ^ is waarschijnlijk onjuist. In 1649, dus toen hij twee en 

 twintig jaren oud was , vinden wij hem in Portugal. Wat hij daar 

 deed , blijkt niet. Zijn eigenlijke , ons goed bekende levensgeschiedenis 

 begint eerst in 1652, toen hij, den 26 December, als adelborst voor 

 de kamer van Amsterdam , aan boord van het jacht Mui/den van de 

 reede van Texel vertrok en de reis naar Batavia aanvaarde, waar het 

 schip zes maanden later aankwam. 



Waarschijnlyk vertrok de jonge rumphius nog in hetzelfde jaar van 

 zijn aankomst, 1653 , naar de MoUuksche wateren, met een der schepen 

 die daarheen werden gezonden ter versterking van de onder het bevel 

 van DE VLAMING VAN OUDSHOORN staandc scheepsmacht , welke zich daar 

 ophield ter beteugeling van een belangrijken opstand , die op sommige 

 eilanden was uitgebroken. Althans in 1655 bevond de adelborst rum- 

 PHius zich te Amboina, en in het volgende jaar werd hij door de 

 VLAMING tot vaandrig bevorderd. 



Al spoedig bleek echter dat de jonge man nog tot andere dingen 

 geschikt was dan tot den krijgsdienst. Ja , in een lateren brief van 

 hem 2 aan den gouverneur , erkent hij .dat het eigenlijk oogmerk , 

 waarmede hy zich naar Indië begeven had , geweest was om te voldoen 

 aan zijne zucht tot het leeren kennen der Indische planten en andere 

 natuurvoortbrengselen. Daartoe echter moest hij te land een vast 

 verblijf hebben, en het gelukte hem dit te verkrijgen. In 1657 werd 

 de vaandrig rumphius tijdelijk tot fabriekmeester aangesteld , en nog 

 in hetzelfde jaar kon hij voor goed den krijgsdienst vaarwel zeggen , 

 toen hij door den gouverneur hustaerd tot onderkoopman en hoofd te 

 Larike benoemd was. Drie jaren later werd hem de belangrijker betrek- 



' Deze bewering, die men vindt in de Dissertatie van a. g. i. t. herschel, Vita 

 G. E. RUMPHii, welke in 1833 te Bi'eslau verschenen is, en die ik geen gelegenheid heb 

 gehad te raadplegen, is waarschijnlijk gegrond op een latijnsch gedicht dat vóór het 

 6de deel van het Amboineesch Kruidboek is geplaatst en getiteld : georgii evebardi 

 RUMPHii Peregrinatio sive Iter in Brasiliam. In dit gedicht, welks bestaan blijkbaar door 

 i.EUPE over het hoofd is gezien, toen deze zijne verhandeling schreef, vindt men zijne 

 eerste reis naar Holland en van daar op zee beschreven. Dat de toen achttienjarige rum- 

 phius ergens voet aan wal heeft gezet , wordt niet vermeld , wel dat hij erg aan zee- 

 ziekte heeft geleden. Leupe heeft zich de moeite gegeven in de papieren der West-lndis(^he 

 (Jompagnie (waartoe destijds ook Brazilië behoorde) na te snuffelen, maar daarin niets 

 aangaande een verblijf van rumphius in dat land gevonden. Het bovengeiioenule gedicht 

 is waarschijnlijk dadelijk na de terugkomst van zijn eerste reis gemaakt. Hel draagt nog 

 den gymnasiastenstempel , door zijn hoogdravendheid. 



■- Van 18 Juli 1669. te vinden bij i.eupe . l.c. bl. 13. 



