4 GEOK/GE EVERARD RUMPHIUS. 



king van hoofd over de kust van Hitoe ^ met den rang van koopman ^ 

 en eene bezoldiging van ƒ60 's maands ^ opgedragen. 



In den brief, waarin de gouverneur husïaerd hem voor die betrek- 

 king bij de Hooge regeering te Batavia aanbeval , noemde hij rumphius 

 » een man van nuchteren bequaemheyt , die zich heel na de humeuren 

 » der Amboineezen weet te schieken , het Arabisch schrift lezende en 

 »schryvende, daerenboven geleert in allerley slag van wiscunsten." 



Hij vestigde zich te Hila , hoofdplaats der kust , in het fort Amster- 

 dam , waar de voor het hoofd bestemde woning was. Hier heeft onze 

 RUMPHIUS het beste en vruchtbaarste tijdperk van zijn leven , van 1660 

 tot 1670, dus van zijn drie en dertigste tot zijn drie en veertigste 

 jaar , doorgebracht. Of hij daar komende reeds gehuwd en hoe de 

 naam zijner vrouw was , wordt niet vermeld , maar daar leefde hij 

 met deze en de hem geboren kinderen , waarvan zijn oudste zoon , 

 PAULUS AUGUSTUS , later nog opzettelijk vermeld zal worden , in kalme 

 rust , de plichten van zijn ambt vervullende en al zijn vrijen tijd be- 

 stedende aan het verzamelen van natuurschatten en aan hunne beschrij- 

 ving en afteekening. Daar .ontving hij ook, in 1665, door tusschen- 

 komst van het Bestuur der Oost-Indische compagnie , de op zijn orde 

 door den predikant rullicius * gekochte boeken en instrumenten , welke 

 hem bij zijne studiën dienden. Waarschijnlijk waren ook onder de 

 laatsten eenigen , die dienen moesten tot het doen van sterrekundige 

 waarnemingen. Althans in een brief van den gouverneur jacob cops , 

 d. d. 5 Mei 1668, aan de Hooge Regeering te Batavia leest men: 

 »Er valt wijders niets te adviseeren , dan dq,t boven 't geen aange- 

 » roert is, deze provincie noch in gewenste rust en vrede staat, soo 

 » verre oock dat wij geen openbaar noch verborgen swaricheden te 

 »gemoet sien, ten waere d' Almachtige hand Godts tot straf, ons die 

 » beliefde toe te schieken ; geensints te hopen zijnde dat de vierige roede , 

 »bij ons dagregister op 7 Maert verleden (na de mathematische ervae- 

 » renheit van den coopman rumphius) beschreven , daer of een voor- 

 »bode sal wesen, 't welk zijne Majesteyt wil verhoeden." Doch het 



' Hitoe is het noordwestelijk gedeelte van het eiland Amboina, Larike een post aan 

 de westkust van Hitoe. 



^ Ofschoon niet geheel, stemt toch deze rang het naast met die van assistent-resident 

 in den tegenwoordigen tijd overeen. 



•* Het geld had — het zal ter nauweruood behoeven herinnerd te worden — toen 

 eene veel hoogere waarde dan thans. 



"• Predikant bij de engelsche en duitsche gemeente te Amsterdam. 



