GEORGE EVERARD RUMPHIUS. 5 



hier bedoelde dagregister schijnt verloren te zijn geraakt en daarmede 

 de beschrijving van de komeet van 1668 , die de vrome gemoederen 

 op Amboina zoo verontrust heeft. Dat echter alle bijzondere verschijn- 

 selen aan den hemel de aandacht van rumphius trokken , blijkt uit een 

 brief van hem aan den gouverneur cops, gedagteekend Hila 23 Octo- 

 ber van hetzelfde jaar, waarin hij schrijft: »Deze nacht omtrent 1 

 »ueren hebben wy een ongewoonlyck weder alhier gehad, vallende als 

 » een clomp vuir met een langen staert uit de logt nae de aerde , 

 »met twee cleyne donckere dondergeluyden daerbij zonder voor aff 

 »of naer meer weerligten te vernemen," 



Dat die » clomp vuir" een meteoriet is geweest , vermoedde rumphius 

 niet, ofschoon het uit zijne Amboinsche Eariteitkamer , bl. 207 en 

 volg. , blijkt dat het van tijd tot tijd nedervallen van steenen , zoo- 

 genaamde »dondersteenen", uit de lucht hem geenszins onbekend was. 



Benige kleinere voorvallen voorbijgaande, als voor ons van minder 

 belang zijnde , maar die men in de verhandeling van leupe vermeld 

 kan vinden , zijn wij thans genaderd tot het voor onzen rumphius zoo 

 noodlottige jaar 1670. Reeds was zijne beschrijving van de Amboinsche 

 planten zoover gevorderd , dat hij er zich mede naar Batavia wenschte 

 te begeven , om daar , naar het schijnt , met de Hooge Regeering 

 verdere maatregelen tot afwerking van het geheel en verzending naar 

 Europa te bespreken , toen een e oogziekte hem trof ^ en hij weldra 

 blind werd op het eene oog en ook het andere oog in een zwaar 

 lijdenden toestand kwam, zoodat hij het daglicht niet meer verdragen 

 kon. In dien toestand kon hij zich ook niet behoorlijk van zijne ambts- 

 plichten kwijten , en in Mei 1670 werd de arme man door den gouverneur 

 opontboden om met zijn huisgezin overtekomen naar het kasteel van 

 Amboina, waar de hoofdzetel der regeering was. Dit was een zeer 

 zware tijd voor rumphius. Het kostte hem blijkbaar veel moeite zijn 

 geliefd Hila , waar hij eene reeks van gelukkige jaren had doorleefd , 

 waar hij verzameld en gearbeid had , te verlaten. Hij verzocht uitstel , 

 nog altijd hopende dat althans zijn eene oog behouden zoude blijven. 

 Maar het mocht niet baten. De dienst der compagnie vorderde zijne ver- 

 vanging , en toen zijn plaatsvervanger , de Fiscael willem van zijll , 

 was aangekomen , scheepte zich een deel zijner familie met zijne ver- 



^ Rumphius deelt in de Voorrede van het Kruidboek mede , dat zijne oogziekte , die 

 hij suffusio of cararacta nigra noemde, veroorzaakt was door liet wandelen in de hitte 

 der zon , bij het verzamelen van planten. 



