GEORGE EVEEARD RUMPHIUS. 11 



druk uitgeven in het geheel geen sprake was. De Bewindhebbers der 

 Compagnie handelden trouwens dus doende gelijk alle koloniën bezit- 

 tende volken , Portugeezen , Spanjaarden , Engelschen , in dien tijd 

 gewoon waren te handelen. Alles , wat de politieke en commercieele 

 belangen dier koloniën en de daarvan voor het moederland te trekken 

 voordeelen betrof , werd achter een driedubbel slot bewaard , en het 

 zoude aan de daar aangestelde ambtenaren der Compagnie als verraad 

 zijn toegerekend daaromtrent zonder uitdrukkelijk verlof iets wereld- 

 kundig te maken. 



Dit was voor den braven rumphius eene groote teleurstelling. Blijkens 

 den begeleidenden brief, gedagteekend 20 September 1690 aan de Edele 

 ernfeste, groot-a gtbare, manhaft e, wei-wij se, voorsienige 

 Heeren Bewindhebbers der Geoctroyeerde Nederlandse 

 Compagnie van Oost-I ndiën, dien wij thans voor het werk ge- 

 drukt kunnen lezen , had hij gehoopt dat , aangezien die heeren geen 

 bezwaar hadden gemaakt tegen het in druk uitgeven van het werk 

 van HEivDRiK VAN RHEDE , Hortus Malciharicus , waarvan toen reeds een 

 paar deelen verschenen waren, en daardoor getoond hadden: »Hun- 

 »Edelens zorge niet enkel strekte om het vaderland met profijtelijke 

 »Coopmanschappen te verrijken, maar ook om allerhande eerlijke 

 » studiën te bevorderen", had de schrijver een ander besluit omtrent 

 zijn werk gehoopt , en zeker zweefde hem een betere toekomst voor 

 oogen , waarin zijn naam wereldberoemd zoude worden als de voorname 

 grondlegger der botanische kennis van den plantengroei der tropische 

 gewesten , te midden waarvan hij zoolang geleefd en gewerkt had. 

 Nog ruim een halve eeuw moest echter voorbijgaan , alvorens aan 

 zijn uitgedrukt verlangen werd gehoor gegeven. Eerst in 1741 — 1750 

 verschenen de zes dikke foliodeelen van het Herbarium Amhoinense 

 of het Amboinsch Kruidboek , dat is Beschrijving van de meest bekende 

 Boomen , Heesters , Kruiden , Land- en Waterplanten , die men in Amboina 

 en de omliggende eylanden vind , na hare gedaante , verschelde benamingen, 

 aanqueking en gebruik , mitsgaders van eenige Insecten en Gediertens. Het 

 werd uitgegeven door de zorgen van joannes burman , professor in 

 de botanie te Leiden , aan wien de toenmalige Bewindhebbers der 

 O. I. Compagnie , na vroegere herhaalde weigering , het eindelijk hadden 

 toevertrouwd, onder de uitdrukkelijke voorwaarde evenwel dat daarin 

 »geene passagien mogten voorkomen, die tot nadeel der Compagnie 

 konden strekken." Of er ooit zulke passagien in voorgekomen zijn, 

 die BURMAN ongedrukt heeft moeten laten , weten wij niet , want daartoe 



