14 GEORGE EVERARD EUMPHIUS. 



die op eenige volledigheid aanspraak maakt , mogen noch het Kruid- 

 boek noch de Rariteitkamer ontbreken , al ware het alleen om de 

 talrijke , meerendeels goed uitgevoerde figuren , waarheen nog steeds 

 door hen die over de flora en fauna van Indië schrijven, verwezen 

 wordt , gelijk vóór hen reeds liisnaeus in zijn Systema naturae gedaan had. 

 Maar ook de tekst dier ten deele voor meer dan twee eeuwen ge- 

 schreven boeken bevat vele bijzonderheden , die men elders niet vindt 

 en die getuigen van eene schrandere opmerkingsgave , zooals zij alleen 

 den naar onopgesmukte waarheid dorstenden natuuronderzoeker eigen 

 is en tevens den stempel draagt van die vroeger op hoogeren prijs 

 dan tegenwoordig gestelde geleerdheid , welke het werk der voorgangers 

 zorgvuldig heeft geraadpleegd. 



RuMPHius vereenigde in zich talenten , die thans zeer zelden meer 

 by eenen enkelen persoon tezamen voorkomen. Hij was zoöloog , 

 botanicus , mineraloog , geograaf , etnograaf , historicus , een kenner van 

 verscheidene talen , en zelfs vindt men in zijne Rariteitkamer feiten , 

 die voor den tegenwoordigen oudheidkenner nog van belang zijn. 

 Zulk een man , die niets beneden zijne aandacht achtte , waardoor 

 werkelijke kennis in allerlei richtingen werd uitgebreid , was de rechte 

 baanbreker in de nog weinig of niet ontgonnen wildernissen der keer- 

 kringsgewesten , te land en ter zee. Bovendien een man met ijzeren 

 wilskracht en stalen ijver begaafd, die, in weerwil dat hem op middelbaren 

 leeftijd het grootste ongeluk overkwam dat een natuuronderzoeker 

 kan treffen , dat van zijn gezicht te verliezen , toch zijne geestesoogen 

 onverminderd op het eigenlijk doel zijns levens gevestigd bleef houden , 

 zoodat zijn ziel als het ware slechts de zintuigen van anderen behoefde 

 te leenen , om even werkzaam te blijven als vroeger ; en dat gedu- 

 rende meer dan dertig lange jaren ! 



De nagedachtenis van zulk een man verdient in hooge eere te wor- 

 den gehouden. De naam van rumphius komt voor op menige bladzijde 

 der talrijke geschriften over de Indische fauna en flora die in de twee 

 volgende eeuwen na hem tot op onzen tijd toe verschenen zijn. Een dier 

 schrijvers , de hoogleeraar blume , noemde het door hem zelven uitgege- 

 ven hoofdwerk over Indische planten : Eumphia , daarmede aanduidende 

 hoeveel hij aan zijn grooten voorganger verschuldigd was. Toen , nu 

 zestig jaren geleden , de gouverneur-generaal Baron van der capellen 

 zich te Amboina ophield , liet hij in den tuin van het vroeger door 

 RUMPHIUS bewoonde huis een eenvoudigen gedenksteen oprichten. De 

 Amerikaansche professor albert s. bickmore , die zich in 1865 te 



