DE VORMING DER STEENKOOL. 21 



Elders echter komen nog oudere koolsoorten voor , n.1. .-inthraciet , 

 dat in veel oudere aardlagen gevonden wordt , dan de steenkool en 

 veel rijker aan koolstof is dan deze , en het graphiet dat in de aller- 

 oudste formaties voorkomt en reeds uit zuivere koolstof bestaat. 



Al deze hoofdsoorten van kool, — turf, bruinkool, steenkool, 

 anthraciet en graphiet — zijn echter door overgangstoestanden met 

 elkaar verbonden , en er bestaan tusschen haar geene scherpe gren- 

 zen. Doch met zekerheid kunnen wij uit de samenstelling opmaken , 

 dat het koolstofgehalte met den ouderdom der koolsoort toeneemt. De 

 turf komt nog het meest met de normale plantenstof overeen , doch 

 bevat reeds meer koolstof en de hoeveelheid van deze neemt in de 

 opgegeven volgorde geregeld toe , waaruit dus volgt , dat de schei- 

 kundige omzetting der plantenstof dit gevolg heeft gehad , dat de 

 betrekkelijke hoeveelheid koolstof meer en meer toenam , hoe langer 

 de werking duurde. 



De steenkool is onder al deze fossiele koolsoorten eene der oudste , 

 want men vindt haar op vele plaatsen , door jongere aardlagen be- 

 dekt, op eene groote diepte onder de oppervlakte, en het gehalte aan 

 koolstof is dus betrekkelijk reeds zeer groot. Men zal echter vragen: 

 hoe het mogelijk is , dat de steenkoolbeddingen , die op eene zoo groote 

 diepte gevonden worden , afkomstig kunnen zijn van planten ? Planten 

 toch kunnen alleen groeien aan de oppervlakte der aarde , daar zij 

 lucht en licht noodig hebben om te kunnen bestaan. 



Dit verschijnsel heeft echter niets raadselachtigs voor hem , die 

 eenigszins bekend is met de geologische toestanden en verschijnselen 

 der aardkorst. Evenals dit in den tegenwoordigen tijd feitelijk nog 

 plaats heeft , was de bodem van het vaste land , ook in vroegere 

 perioden , aan voortdurende niveauveranderingen onderhevig. Beurte- 

 lings rijzende en dalende , werd eene landstreek nu eens door den 

 oceaan bedekt en verhief zich dan weer boven de oppervlakte der zee , 

 om dan met planten en landdieren bevolkt te worden , die echter bg 

 eene volgende daling weer door de wateren der zee werden bedekt 

 en hunne fossiele overblijfselen daarin achterlieten. Onmetelijke uit- 

 gestrektheden lands ondergingen gelijktijdig deze niveauverandering, 

 doch er was ook eene onmetelijke tijdruimte toe noodig , om deze 

 wijzigingen tot stand te brengen , want de rijzing en daling hadden , 

 evenals tegenwoordig , verbazend langzaam plaats. 



Deze beschouwing verklaart ons op zeer eenvoudige wijze de om- 

 standigheid , dat men binnen in de aardkorst eene voortdurende af- 



