22 DE VORMING DER STEENKOOL. 



wisseling ziet van op elkaar volgende land- en zeeformaties. Wij 

 kunnen er tevens uit opmaken, hoe het mogelijk is, dat de over- 

 blijfselen der steenkoolflora , die oorspronkelijk aan de oppervlakte der 

 aarde ontstonden , zich nu dikwijls op eene diepte van duizenden voeten 

 daaronder bevinden. 



De plantenwereld uit de steenkoolperiode droeg een geheel ander 

 karakter dan die van den tegenwoordigen tijd , niet alleen wat de 

 soort van planten , doch ook wat hare levenswijze en ontwikke- 

 ling betreft. Deze omstandigheid is belangrijk bij het onderzoek van 

 het ontstaan der steenkool. Nog andere bijzondere omstandigheden 

 hebben tot die vorming medegewerkt en daaronder moet vooral wor- 

 den gelet op het in die tijden heerschende klimaat en op den localen 

 toestand van den bodem op die plaatsen , waar zich de steenkool heeft 

 afgezet. Wij zullen den invloed van elk dezer drie voorwaarden van 

 de steenkoolvorming : de natuur der planten , het klimaat en den plaatse- 

 lijken toestand , eenigszins uitvoeriger toelichten. 



Men ziet in 't algemeen , als men de flora van vroegere aardperioden 

 onderzoekt , dat de planten des te meer van de tegenwoordige vormen 

 afwijken , hoe ouder de periode is , waarin zij zich hebben gevormd , 

 hoe verder men dus van den tegenwoordigen tijd is verwijderd. De 

 plantenwereld heeft zich , evenals de dierenwereld , eerst langzamerhand 

 uit de oudste allereenvoudigste oertypen ontwikkeld tot den tegenwoor- 

 digen toestand van verscheidenheid en volmaking. 



Daarom zijn dan ook de planten , die in de oudste voorhistorische 

 aardlagen voorkomen , de minst ontwikkelde. Het zijn slechts de een- 

 voudigste celplanten , waarop eerst later de laagste vaatplanten volgen 

 en van dezen weer het eerst de vaat-cryptogamen. Deze planten 

 zijn kenschetsend voor de oudste of primaire periode der aardgeschie- 

 denis. In de volgende of secundaire periode nemen de cryptogamen 

 af en treden de zoogenaamde gymnospermen , zooals cycadeeën en 

 coniferen op , waarvan wij nog nu de vertegenwoordigers hebben in 

 onze dennen , lariksen , enz. Daarna komen de eenzaadlobbige planten 

 te voorschijn en in het begin vooral tropische vormen , zooals pal- 

 men , die toen zelfs ook nog over geheel Europa verspreid waren , 

 waar toen nog een altijd groene plantengroei den bodem bedekte. Eerst 

 in de tertiaire periode begint de flora meer en meer haar tegenwoor- 

 dig karakter aan te nemen en verschijnen ook de hoogere tweezaad- 

 lobbige planten , die nu nog bestaan en daaronder ook vele , die nu 

 vooral in het hooge Noorden groeien. 



