DE VORMING DER STEENKOOL. 23 



De steenkoolformatie behoort tot de primaire periode , d. i. tot de 

 oudste periode van het organisch leven op aarde. In dien tyd was 

 de ontwikkeling der plantenwereld nog betrekkelijk weinig gevorderd 

 en week deze in sterke mate af van de tegenwoordige flora. Toen 

 bestonden nog alleen de cryptogamen of bedekt bloeiende planten , 

 d. i. die afdeeling van het plantenrijk , waartoe o. a. onze tegen- 

 woordige varens , lycopodium's , paddestoelen , enz. behooren en die 

 vooral gekenmerkt zijn door de minder volkomene ontwikkeling van 

 die deelen , die bestemd zyn tot grootere duurzaamheid en door de 

 eenvoudige inrichting der voortplantingsorganen , die hier slechts be- 

 staan uit eencellige lichaampjes , sporen genaamd , terwijl bloemen en 

 zaden steeds ontbreken. 



De overblijfselen der planten bestaan vooral , zooals reeds werd 

 opgemerkt , in afdrukken , die zij in de lei- en zandsteenen hebben 

 achtergelaten , welke de steeakool vergezelden. De steenkool zelf is 

 in den regel al te zeer gewijzigd in hare structuur om den aard der 

 samenstellende plantenorganen nog te kunnen herkennen , doch göp- 

 PERT heeft bewezen , dat in sommige soorten van steenkool de plant- 

 aardige structuur nog kan worden aangetoond en dat in de eigen- 

 lijke steenkool dezelfde overblijfselen worden gevonden als in de lei- 

 en zandsteenen. Toch is het mogelijk , dat aan de vorming der steenkool 

 nog andere planten hebben deelgenomen , die wij niet kennen. 



Onder de planten , die in de steenkoolformatie gevonden zijn , nemen 

 de varens eene eerste plaats in. Prachtige afdrukken van deze planten, 

 met duidelijke vormen van veervormig verdeelde bladen en vertakte 

 bladnerven, worden in de zand- en leisteenen aangetroffen. Doch deze 

 varens komen geenszins met de ons bekende overeen ; zij zijn van 

 veel grootere afmetingen dan deze en behooren tot de zoogenaamde 

 boomvarens , die tegenwoordig alleen onder de tropen voorkomen. En 

 zelfs van deze tegenwoordige vormen wijken zij in vele opzichten af, 

 zoodat slechts zeer enkele soorten kunnen vergeleken worden met 

 eenige — • overigens hoogst bijzondere — typen van de tegenwoor- 

 dige boomvarens. 



Verder vond men in de steenkool vele overblijfselen van lycopo- 

 diën en paardestaarten. Onder de lycopodiën of wolfsklauwen moeten 

 vooral de Lejndodendroris genoemd worden , wier stammen met ruit- 

 vormige schubben waren bedekt en die insgelijks van reusachtige af- 

 metingen waren. De organen dezer boomen , in kiezelzuur overgegaan 

 en versteend , konden nog even nauwkeurig mikroskopisch worden 



