24 DE VORMING DER STEENKOOL, 



onderzocht als bij versche planten , terwijl zelfs de tweeërlei soorten 

 van voortplantingsorganen — mannelijke en vrouwelijke — konden 

 worden aangetoond. 



Van de coniferen of pijnboomen waren nog slechts enkele soorten aan- 

 wezig , die eenige gelijkenis aanbieden met de tegenwoordig in Z. Amerika 

 groeiende araucariën. Zoo kan men verder de in de steenkool voorko- 

 mende Calamieten brengen tot de -tegenwoordig ook bij ons voorkomende 

 paardestaarten en wellicht is dit ook het geval met de Annulariën en 

 Asterophyllieten , wier bladen in stervormige bundels zijn geplaatst. 



Doch behalve al deze vormen , die in de tropische flora van onzen 

 tijd vertegenwoordigd zijn door typen , die er — hoewel somtijds 

 slechts zeer onvolkomen — althans eenigszins mede kunnen vergeleken 

 worden , vindt men in de steenkool nog andere planten , die zelfs in 

 de verste verte niet zijn te rangschikken onder eenige plantengroep 

 van den tegenwoordigen tijd. 



Vooral belangrijk zijn daaronder de Sigillariën , boomen , die langs 

 den stam talrijke litteekens vertoonen van de afgevallen bladeren , 

 die in rijen gerangschikt waren en die in de steenkool wouden eene 

 aanzienlijke plaats moeten hebben ingenomen. Over de rangschikking 

 van dezen boom in het plantensysteem heerscht onder de geleerden 

 nog geene overeenstemming , daar sommigen hem tot de lycopodiën , 

 anderen tot de gymnospermen of naaktzadigen , waartoe o. a. ook 

 onze dennen behooren , willen brengen. 



De sigillariën konden alleen op een moerassigen , veenachtigen bodem 

 gedijen, waarin zij bevestigd waren door middel van groote, krui- 

 pende wortelstokken , die zich in den weeken bodem gemakkelijk voort- 

 plantten en met bladachtige deelen en wortelvezels bedekt waren. 

 Men heeft deze wortelstokken Stigmariën genoemd , want men meende 

 vroeger , dat het afzonderlijke planten waren , totdat later bleek , dat 

 zij niets anders voorstellen dan de deelen , waarmee de sigillariën in den 

 bodem waren bevestigd. Deze stigmariën hebben , zooals nog nader blijken 

 zal , bij de vorming der steenkool eene zeer gewichtige rol gespeeld. 



Hoewel vroeger algemeen werd aangenomen dat in de steenkool- 

 periode uitsluitend cryptogamen voorkwamen , is uit latere on- 

 derzoekingen gebleken , dat in dien tijd ook reeds , hoewel in zeer 

 gering aantal , phanerogamen bestonden. Grand' eury vond in de 

 lagen van St. Etienne de zoogenaamde Cordaïeten en meent uit het 

 onderzoek van de zaden dier planten te moeten opmaken , dat zij tot de 

 gymnosperme phanerogamen behooren en een overgang vormen tus- 



