DE VORMING DER STEENKOOL. 25. 



sclien de oudere vormen en de tegenwoordige coniferen en cycadeeën. 



De atmosferische toestanden , die tijdens het steenkolentijdvak op 

 de aarde heerschten , waren zeer verschillend van de tegenwoordige 

 en hebhen insgelijks een belangrijken invloed gehad op het ontstaan 

 der steenkool. Reeds hebben wij gewezen op het tropisch karakter, 

 dat , in het algemeen , aan de steenkoolflora eigen was , zooals blijkt 

 uit de tallooze overblijfselen van planten , die door hare gansche 

 organisatie bewijzen in een warm en vochtig klimaat te zijn opgegroeid. 



Men vindt nu echter deze tropische steenkoolplanten zoowel in de 

 beddingen van Duitschland , Frankrijk en Noord- Amerika , als in die 

 van Zuid- Amerika en Australië, ja zelfs in Siberië en andere streken, 

 die tegenwoordig een zeer koud klimaat hebben. De flora der steen- 

 koolformatie biedt overal de grootste gelijkvormigheid aan , zoodat 

 zelfs NEWBERRY onlangs in de beddingen van China dezelfde planten kon 

 aantoonen , als in de Europeesche lagen. Het is dus zoo goed als zeker , 

 dat de temperatuur in die tijden over de geheele aarde veel hooger 

 was en de meteorologische toestanden overal meer gelijkvormig waren. 



Er waren echter nog andere omstandigheden, die aanleiding gaven 

 tot een uiterst weelderigen plantengroei. Niet alleen de warmte der 

 atmosfeer werkte daartoe mede , doch ook de vochtigheid van den 

 dampkring , die toen veel grooter was dan tegenwoordig. Ook was 

 het koolzuurgehalte der lucht in die tijden waarschijnlijk veel grooter , 

 dan thans het geval is. Want de koolgesteenten , die tegenwoordig 

 in den schoot der aarde begraven liggen , hebben eenmaal deel uitge- 

 maakt van de plantenwereld , en deze moet al de koolstof van hare 

 organische bestanddeel en aan het koolzuur van den toenmaligen damp- 

 kring hebben ontleend. 



De aanzienlijke hoeveelheden waterdamp , die toen in den damp- 

 kring bevat waren , dankten haar ontstaan aan de omstandigheid , dat 

 de aarde nog grootendeels door water was bedekt en slechts hier en 

 daar groote eilanden zich boven de oppervlakte van het water ver- 

 hieven. Dit water verdampte snel door de hooge temperatuur van 

 den dampkring en vormde dichte nevels, die tevens het licht der 

 zon eenigszins tem'perden en daardoor de ontwikkeling mogelijk maakten 

 van varens en lycopodiën , die ook tegenwoordig nog het licht schuwen. 



Grand' eury heeft ons in zijn geschrift nog andere gegevens aan 

 de hand gedaan , waaruit de toestand van het klimaat in die tijden 

 kan worden afgeleid. Hij wijst op het feit, dat in al de steenkool- 

 planten , zoowel in de bladeren als de stammen , de harde , houtige 



