DE VORMING DEK. STEENKOOL. . 27 



onderling twee aan twee gaan verbinden. Zoo ontstaat uit koolstof 

 en zuurstof koolzuur, uit waterstof en zuurstof water en uit kool- 

 stof en waterstof vormen zich verschillende koolwaterstoffen , hoofd- 

 zakelijk echter het zoogenaamde moerasgas , dat ook tegenwoordig nog 

 in poelen en moerassen , uit de plantenresten op den bodem , ontwijkt. 

 De genoemde verbindingen , die uit de plantenstof ontwijken , ont- 

 trekken daaraan dus eene zekere hoeveelheid koolstof, waterstof en 

 zuurstof. Schijnbaar zou hieruit dus volgen, dat het koolstofgehalte 

 der plantenstof moet afnemen. Toch is juist het omgekeerde het ge- 

 val , want hoewel de absolute hoeveelheid koolstof inderdaad vermin- 

 dert, neemt betrekkelijk het gehalte aan kool toe, omdat in de ge- 

 noemde verbindingen veel meer waterstof en zuurstof dan koolstof 

 uit de plant ontwijkt. Het gevolg van deze omstandigheid zal dus 

 zyn, dat, hoe langer deze ontLeding duurt, de stof ook des te rijker 

 aan koolstof zal worden. Daarom zien wij dus , dat de koolsoorten in 

 den bodem , zooals reeds boven werd opgemerkt , des te rijker aan 

 koolstof zijn , hoe ouder zij zijn , d. i. hoe ouder en dieper de aard- 

 lagen zijn , waaruit zij worden verkregen. In de oudste formaties is 

 de plantenstof zelfs in zuivere koolstof overgegaan , die daar als diamant 

 en graphiet wordt gevonden. 



Niet alleen de scheikundige werking echter heeft aan de steenkool 

 haren tegen woordigen vorm gegeven , doch ook mechanische oorzaken 

 hebben het hare daartoe bijgedragen. De jongere aardlagen , die zich 

 boven de plantenresten later hebben afgezet , brachten eene sterke 

 drukking teweeg, waardoor de deeltjes, als het ware, op elkaar werden 

 geperst en in eene harde massa overgingen, zoodat de plantaardige 

 structuur bijna algemeen verloren ging. Tevens werden ook de zand- 

 en leisteenen , die de kool vergezellen , tot harde massa's samengedrukt. 



Terwijl nu reeds sedert langen tijd niet de minste twijfel meer bestaat 

 omtrent de plantaardige natuur der steenkool en de chemische processen , 

 die tot de omzetting der oorspronkelijke plantenstof hebben medegewerkt, 

 zoo is men nog geenszins zeker omtrent de oorzaken , waaraan de 

 groote opeenhoopingen van plantenresten moeten worden toegeschreven. 



Vroeger meende men , dat de steenkool ontstaan was bij zeer hooge 

 temperatuur door eene snelle verkoling , dus , als het ware , door "" 

 droge destillatie. Dit denkbeeld is echter reeds sedert lang opgegeven , 

 hoewel onlangs een schrijver, Dr. j. weinberg te Warschau, in een 

 geschrift , getiteld : La Genese , deze reeds lang begraven theorie op- 

 nieuw uit de vergetelheid heeft opgerakeld, zonder evenwel afdoende 



