28 • DE VORMING DEE. STEENKOOL. 



bewijzen voor zijne meening te geven. Uit de verschijnselen , die de 

 steenkool en hare nevengesteenten aanbieden , blijkt juist ten stel- 

 ligste, dat het water bij die vorming eene groote rol heeft gespeeld 

 en dat zij niet bij eene hooge temperatuur kan hebben plaats gehad. 



Het is echter de vraag , hoe zulke aanzienlijke opeenhoopingen van 

 plantenstof zich hebben kunnen vormen en , om zich daarvan eene 

 voorstelling te maken , heeft men de oorzaken opgespoord , die nog 

 tegenwoordig tot dergelijke opeenhoopingen aanleiding geven. 



Sommigen meenen , dat steenkoollagen zich hebben kunnen vormen 

 uit de zoogenaamde fucoïeden-banken in den oceaan. Deze planten , tot 

 de familie der wieren behoorende , kunnen inderdaad zich tot ver- 

 bazende massa's ophoopén , die zelfs de scheepvaart belemmeren , zooals 

 o. a. in den Atlantischen Oceaan de Sargasso-zee duidelijk bewijst. Indien 

 zulke zeeplanten afsterven en op den zeebodem bezinken , kan daardoor 

 later eene koollaag gevormd worden en forchhammee meent, dat de 

 koolhoudende aluinlei op die wijze gevormd is. Doch eene belangrijke 

 oorzaak van opeenhooping van plantenstof kan in dit verschijnsel niet 

 worden gezocht ; het moge zich hier en daar plaatselijk hebben voor- 

 gedaan — de eigenlijke steen- en bruinkooUagen zijn , zooals met 

 zekerheid is bewezen , niet uit zeeplanten , doch uit landplanten ontstaan. 



Men heeft verder de vorming der steenkool willen verklaren uit den 

 plantengroei in onmetelijke oerwouden. Doch ook op die wijze kun- 

 nen zich slechts zeer dunne koollagen en dat slechts op enkele plaatsen , 

 gevormd hebben. B. von cotïa heeft aangetoond , dat zelfs de weelde- 

 rigste plantengroei in een oerwoud nooit toereikend zou zijn om de 

 bouwstoffen te leveren voor eene koollaag van eenige beteekenis. In 

 een bosch kan zich op den bodem slechts eene uiterst dunne laag 

 van vergame plantendeelen vormen , daar , als dezen niet van de lucht 

 zijn afgesloten , de koolstof van de plantenstof telkens weer nieuwe 

 vluchtige verbindingen vormt , die in de lucht ontwijken. 



Van meer gewicht en van veel grooteren invloed kan een derde 

 oorzaak geweest zijn , n.1. het wegspoelen van plantendeelen op verren 

 afstand door rivieren of door zeestroomingen. Men heeft bij deze ver- 

 klaring het voorbeeld voor oogen gehad , dat de groote stroomen van 

 Amerika en van andere weinig bebouwde streken ons aanbieden. Werke- 

 lijk ziet men dikwijls aan de monden dier reuzenstroomen zich eilandjes 

 vormen , die alleen bestaan uit de opeengehoopte stammen van boomen 

 of andere planten , die aan de oevers groeiden , door den hevigen stroom 

 werden medegesleept , doch later , nadat zij door het ingedrongen 



