DE VORMING DER STEENKOOL. 29 



water zwaarder waren geworden en toen de stroom minder sterk werd , 

 zijn bezonken. Dat op die wijze lagen van aanzienlijke dikte zicli 

 kunnen vormen , is dus zeker en het lijdt geen twijfel , dat daardoor 

 ook dikwijls steenkolenlagen zullen gevormd zijn. Reeds de jussieu 

 trachtte op die wijze het ontstaan der steenkool te verklaren. 



Men gaat echter weer te ver , als men ook in dit verschijnsel eene 

 algemeene oorzaak van de steenkoolvorming wil zien. Slechts op enkele 

 plaatsen , waar de omstandigheden daartoe gunstig waren , heeft de 

 steenkool zich door het transport van planten over grooten afstand 

 gevormd en men zal daarbij moeten zien , dat de steenkool voorna- 

 melijk uit houtige planten bestaat , terwijl de plantenresten dan steeds 

 sporen zullen vertoonen van beschadiging door het water. Dit is echter 

 slechts bij hooge uitzondering het ^eval. Zooals reeds opgemerkt werd , 

 komen in de steenkooUagen slechts zeer weinig houtige planten voor en 

 de overblijfselen van bladeren en vruchten zijn in den regel volkomen 

 onbeschadigd en de organen tot in de kleinste bijzonderheden bewaard. 



Daarbij komt nu nog eene andere omstandigheid. Men vindt in tal 

 van steenkolenbeddingen de boomstammen , die in den zandsteen be- 

 waard zijn gebleven , nog rechtop in hun natuurlijken stand , ja zelfs 

 nog met de wortels bevestigd in eene aardachtige kleilaag. Te St. 

 Etienne in Frankrijk vindt men die fossiele bosschen op vele plaatsen 

 en grand' eury heeft daarin talryke verticale stammen van boomvarens, 

 sigillariën , calamieten, enz. gevonden en die beschreven. Bij dezen 

 stand van zaken , die zeer algemeen voorkomt , is dus een transport 

 door rivieren of door de zee volkomen uitgesloten. De boomen zijn 

 op de plaats zelve , waar men die nu aantreft , gegroeid en tijdens 

 den groei door nieuwe lagen omhuld , zooals dit nog tegenwoordig 

 wel bij overstroomingen voorkomt. 



Toen dus deze verklaring onvoldoende bleek , heeft men eene andere 

 en betere meenen te vinden in het verschijnsel der turfvorming. Men 

 trachtte nu het ontstaan der steenkool te verklaren door eene der- 

 gelijke werking en vervorming der plantenstof, als tegenwoordig nog 

 plaats heeft in de venen en deze theorie werd in den laatsten tijd 

 het meest algemeen aangenomen. 



Het eigenaardige der veenvorming is gelegen in twee omstandig- 

 heden : in den plantengroei en in den localen toestand van den bodem. 

 Sommige mossoorten , onder welken vooral het veenmos eene voor- 

 name rol speelt , hebben het vermogen om in vochtige streken groote , 

 verscheidene voeten hooge , opeenhoopingen van plantenstof te vormen , 



